Impera

XƏBƏR LENTİ
13:02Elçibəyi Osmanqızı söydürdü12:55Prezident qəzetlərə maliyyə yardımı ayırdı12:15Milli mətbuatımızın zəngin tarixi var11:57Antisanitar şəraitdə fəaliyyət göstərən limonad sexi aşkarlanıb10:53Azad sözün, jurnalistlərin hamisi10:10Cəlilabad-Yardımlı yolunun əsaslı şəkildə yenidən qurulması yekunlaşır09:29Atəşkəs rejimi 16 dəfə pozulub08:50Fizuli Məmmədovdan Azərbaycan jurnalistlərinə təbrik mesajı13:35Mübariz Qurbanlı Qaxda vətəndaşları qəbul edəcək12:59Festivalla bağlı daşımalar başladı12:23Jurnalistlərin Şəkiyə mediaturu təşkil edilib-FOTOLAR12:03Zərurət yaranacağı təqdirdə Metropoliten ehtiyat qatarlar xəttə buraxılacaq11:35Kassa çeklərinin təqdim olunması ilə bağlı vergi nəzarəti tədbirlərinə başlanıb10:30İlahiyyat İnstitutunun tələbələri Türkiyəyə “Yay məktəbi”nə yola düşüb10:00“Azəriqaz”da təcili səyyar xidmət yaradıldı09:46BDU beynəlxalq reytinq agentliyinin sıyahısında09:30Atəşkəsin pozulması halları intensivləşdi16:15Xaçmazda “Dini maarifçiliyin təşkilində qadınların yeri və rolu” mövzusunda regional konfrans keçirilib15:41İlk Carlsberg Summer Cup futbol turnirinin qalibi müəyyən oldu15:23Padar-Böyük Söyüdlü-Qarabulaq-Çaldaş avtomobil yolu yenidən qurulur14:51STM-də millət vəkili Əli Hüseynli ilə görüş keçirilib14:18“Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində diaspor amili: KİV-in rolu və müasir proseslər” mövzusunda tədbir keçirilib-FOTOLAR14:00AQTA FAO ilə birlikdə yeni layihənin icrasına başlayır13:44Siqaret və spirtli içkilərin qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkə ərazisinə gətirilməsinin qarşısı alınıb13:28Şəmkirdə ölmüş vəziyyətdə kəsilən heyvan cəmdəyi aşkarlanıb13:02Arıçılara 4265330 manat subsidiya veriləcək12:55Əli Kərimlinin "vətənpərvər"lik damarı tutub12:42Azərbaycanla Gürcüstan arasında strateji dostluq münasibətləri möhkəmdir11:58“Loqos” da Prof.Dr. İshak Özkan ilə görüş keçirilib11:18Hərbi birlikdə təlim-metodiki toplantı keçirilib10:49Avropa Komissiyasının rəhbəri bəlli oldu09:55Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində hüquqi şəxslərin qeydiyyatı başlayıb09:40Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00Azərbaycan-Əfqanıstan iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupunun ilk iclası keçirilib21:09İsraillə vergi sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib20:02Dövlət Komitəsində Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüş keçirilib19:48Azərbaycanla İtaliya arasında tibbin inkişafı və gələcək əməkdaşlığın qurulmasına dair görüş keçirilib19:15“Mövcud biznesin inkişafı və pul axını” mövzusunda seminar keçiriləcək18:35Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi heç bir kənd təsərrüfatı məhsulunun qiymətinin müəyyənləşməsində iştirak etmir18:00Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqının qətiyyətli addımlarından sonra MeqaFon şirkəti bir daha belə bir addım atmaz-VİDEO17:42Biləsuvar rayonunda məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələrin içməli su təchizatı yaxşılaşdırılır17:00Azərbaycan və Əfqanıstan arasında nəqliyyat və İKT sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub17:00Azərbaycanda bu günədək 3086495 ton taxıl yığılıb16:45İqtisadiyyat naziri Əfqanıstan nümayəndə heyəti ilə görüşüb16:08Latviyada təhsil təqaüd proqramının nəticələri açıqlanıb15:28ATXƏM nümayəndə heyəti İqdırda "15 temmuz Milli Birlik və Demokrasi günü" tədbirlərinə qatılıb-FOTOLAR14:27Irandan Azərbaycana keçən qadının al paltarından "metadon" həbləri aşkar edildi14:09Zərdab–Qaravəlli avtomobil yolu yenidən qurulur13:45Sabahın hava proqnozu açıqlanıb13:02Milli Qəhrəman Zabit Quliyev ziyarət olunub12:13Rusiyanın “Minbar” jurnalında Azərbaycan haqqında yazılar dərc olunub10:44RAİ-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri cəbhə bölgəsində yaşayan gənclərlə görüşüb10:19Pedaqoji mühazirələrin nəticələri bəlli olub10:05Keşikçidağ məbədi ətrafında baş verənlər təxribat deyil09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir18:17Azərbaycan və Gürcüstan məcburi strateji ortaqdırlar18:14Sabirabadda “Din və ideoloji təhlükəsizlik” mövzusunda seminar-müşavirə keçirilib17:40Aqrar sahə üzrə KOB-lara öz təsərrüfatlarında təlimlər keçirilir17:37Diaspor gəncləri rəsmi şəxslərlə görüşüb17:08Gürcüstanın Azərbaycandakı səfiri XİN-ə çağırılıb və izahat istənilib16:50Azərbaycan güclü olmağa məhkumdur16:42İdmançı və məşqiçilərlə görüş keçiriləcək16:26QHT sədri 15 iyul şəhidinin ailəsinə baş çəkib16:09Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında ixtisasartırma təlimlərinə qatılan növbəti gömrükçü qrupu ilə görüş keçirilib.15:43Binəqədi rayonunda “Diplomatiya Akademiyası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş təşkil edilib15:31AQTA magistr təhsili almaq üçün qəbul olunmuş şəxslərə müraciət edir15:17Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı MeqaFonu səhvini düzəltməyə mıəcbur etdi15:03Salyanda uzunluğu 17.2 km olan yerli əhəmiyyətli avtomobil yolu yenidən qurulur14:46Azərbaycan dünya ölkələri arasında öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir14:15“Türk Hava Yolları” qitələrarası uçuşlarda sərnişinlərə yeni dəstlər təqdim edir13:18Sabah hava necə olacaq?13:03Ankara Qərbin bir nömrəli hədəfi halına gəldi13:00Qubada kütləvi zəhərlənmə: 5 nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib12:41Vətəndaşın çantasında və üzərində mobil telefonlar aşkarlanıb12:34Gəncədə məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbə telefonlaşdırıldı12:21Türkiyə Aralıq dənizində təbii qaz rezervi aşkarlayıb12:08AQTA-nın jurnalnın ilk nömrəsi çapdan çıxıb11:56BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə edilib11:43Mübariz Qurbanlı Amerikaya səfərə gedir11:36DANX nümayəndələri sürücülərin peşə hazırlığı üzrə Avropa İttifaqı təcrübəsi ilə tanış olacaqlar11:20Energetika Nazirliyinin rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edəcək10:34Qaxda zəlzələ olub10:27Quba və Xaçmazda qanunsuz heyvan kəsiminin qarşısının alınması ilə əlaqədar reyd keçirilib10:13RAİ:“MeqaFon-un Qarabağı müstəqil dövlət sayması Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinə təhlükədir”10:00Səhiyyə Nazirliyi Şəki Xan Sarayında xəsarət alanların son vəziyyətini açıqlayıb09:45Məktəblimiz beynəlxalq olimpiadanın qalibi olub09:29Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00İntizamlı məhbuslara həbsxana kameralarının açarları veriləcək15:57Azərbaycan və Türkiyə QHT-ləri əməkdaşlıq protokolu imzaladı-FOTOLAR15:30“Heydər Əliyev: dəyərlərimizin keşiyində” adlı sənədli film hazırlanıb14:47ƏDV bəyannamələrini vergi orqanları dolduracaq13:32“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumunun iştırakçıları “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunda12:44Su-25 hücum təyyarələrinin döyüş atışlı uçuş məşqləri keçirilib-VİDEO12:28Biznesin inkişaf etdirilməsi mövzusunda görüş keçirilib12:00Rusiya nə qədər Türkiyə ilə yaxınlaşsa da, Moskva Ankaranı Cənubi Qafqazda yaxın buraxmayacaq11:40Fizuli Məmmədovun xeyriyyəçilik fəaliyyətini örnək kimi təbliğ etmək lazımdır-VİDEO11:03Güclü külək dalğanın hündürlüyünü 4,7 metrə çatdırıb10:51Dövlət Komitəsində Cümhuriyyət varislərinə medallar təqdim olunub10:25Müstəqillik yolunun astanası - 14 iyul 1969-cu il09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Temmuz 2019 (397)
Haziran 2019 (568)
Mayıs 2019 (846)
Nisan 2019 (647)
Mart 2019 (323)
Şubat 2019 (329)

«    May 2019    »
PtSaÇaPrCuCtPz
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

Vaşinqton sürətlə Yaxın Şərqdə gücünü artırır

18 May 2019, 13:49   
Vaşinqton sürətlə Yaxın Şərqdə gücünü artırır


Newscenter.az.18.05.2019. ABŞ və İran arasında gərginlik davam edir.Vaşinqton sürətlə Yaxın Şərqdə gücünü artırır.ABŞ-ın İranı vurması üçün kifayət qədər regionda hərbi gücü var.ABŞ-ın "SENTCOM" qüvvələri regiona nəzarəti həyata keçirirlər.ABŞ-ın Qətərdə "Əl-Übeyd" bazası,Türkiyədə "İncirlik" və "Kürəkli" ,Küveytdə "Əl-cəbir bazası" ,Bəhreyndə 5-ci donanma kimi güclü bazaları var.Həmçinin Vaşinqtonun Səudiyyədə,İordaniya və Oman ərazisində bazaları var.Hind okeanı istiqamətində dünyanın supergücünün bir-neçə subminess və esminessləri keşik çəkir.Vaşinqton "Abraham Linkoln" avidaşıyan gəmisini,f16 təyyarələrini,Patriot SM3 Blok A sistemlərini,f18 təyyarələrini,4 ədəd B52 bombardmançılarını,həmçinin Tormahavk nüvə başlığı daşıya bilən raketlərini körfəzə göndərib.Vaşinqtonun İraq,Suriya,Əfqanıstanda da bazaları var.Təkcə Suriyada 20-dən çox baza və bəzi rəqəmlərə görə 1000-2000 arası qüvvələrlə ABŞ real gücdü.Həmçinin İraqda anqlosakson nəhəngi,5200-yə yaxın hərbi qüvvəsi var.Göründüyü kimi zəif İran aviasiyası qarşısında ABŞ-ın İranı vurması ciddi problem deyil.

ABŞ-ın İran siyasətində əsas kurotorluğu Trumpın Təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri olan Bolton edir.İraqa 2003 müdaxiləsində də, Vaşinqtonun əsas fikir kuratoru məhz Bolton idi.Bolton qeyd etmişdi ki,əgər İran ağıllanmasa İranı yola gətirmək üçün onu bombalamaq lazımdır.Təbii ki,ultra yevangelist olan ideoloji Bolton sərt ritorikadan heç vaxt çəkinmir..Trump biznes təffəkürü ilə idarəetməyə üstünlük verir.Bəllidir ki,Amerika ordusu dünyanın ən bahalı ordusudur.Burada xidmət haqqı olduqca bahadır.Həmçinin qüvvələr çıxarılması ilə bağlı əlavə xərclərə ehtiyac var.Lakin əgər hücum senarisi gündəmə gələcəksə bu zaman Trump hücuma gedəcək.Təbii ki,İran güclü dövlətçilik ənənələrinə,çox mürəkkəb sistemə,etnik quruluşa malikdir.Xüsusilə ölkənin ərazisi dağlıqdır.İranın dəstəklədiyi proksi qüvvələr var,o qüvvələr həm də ideoloji ordudur.Vaxtilə İraqla müharibədə də İran məhz ideoloji aspektdən istifadə edərək,minlərlə insanı canlı qalxan edərək,mübarizə aparmışdı.Bu gün də,bu cür insanlar az deyil.Həmçinin İranın ballistik raketləri İsrail və ABŞ-ın bazaları üçün təhdid formalaşdıra bilər.Lakin hesab edirəm ki,Vaşinqton bunları sözsüz ki hesablayır.İran təbii ki,bütün ABŞ bazalarını hədəf almağa çalışacaq,lakin əks həmlələrdə ciddi çətinliklərlə üzləşə bilər.ABŞ-ın Yaxın Şərqdə güclənməsi psixoloji təzyiq üsulu və gödək nümayişidir.Vaşinqton həmçinin İranın dəstəklədiyi qüvvələrin "SENTCOM" hücumunu önləmək üçün qabaqlayıcı addımlar atır.Lakin İranın nüvə silahı əldə etmək istəməsi fonunda,regionda ciddi gərginliklər formalaşa bilər.

ABŞ-ın Harward Universitetinin professoru Stephen.M.Walt İranla bağlı mümkün senarilərlə bağlı 3 istiqaməti xüsusi olaraq qeyd edib.Onun fikirlərinə görə,Vaşinqton İranı yenidən danışıqlar masasına gətirməyə cəhd edir.Bu istiqamətdə Pompeo və Bolton tandemi fəal iştirak edir.Həmçinin Trumpın əsas maliyyə donoru hesab edilən,Şendon Adelsonda İran məsələsini xüsusi olaraq fəallıq göstərir.ABŞ-ın hazirki administrasiyası İrana qarşı məcburi təzyiq(coercive pressure)taktikasına baş vurur.Bu siyasi strategiyanın davamı olaraq Şimali Koreya senarisinə uyğun olaraq hazirki rejimlə yeni anlaşma imzalamaq hədəf ola bilər.Lakin bu dəfə Obama siyasətindən fərqli olaraq daha sərt tələblərlə.İrana qarşı maksimum təzyiq və psixoloji gödək nümayişi ilə ona Pompeonun keçən il açıqladığı 12 tələbi qəbul etdirmək əsas məqsəddi.

Bu strategiyaya uyğun olaraq Tehran rejimi,Hizbullaha,Suriya lideri Əsədə,Yəməndə Husilərə,Fələstində Həmasa dəstəyini dayandırmalıdır.Lakin burada bir problemi müəllif xüsusi olaraq qeyd edir.Niyə İran bütün vədlərinindən imtina edən,müttəfiqlərinə qarşı sərt siyasət yürüdən prezidentlə müqavilə bağlamalıdır.Həmçinin İranın bu şərtləri qəbul etməsi onun regional ambissiyalarına uyğun deyil.O zaman Vaşinqtonun qarşısında üçüncü senari rejimin dəyişilməsi prioritetə çevrilir.Baxmayaraq ki,bunu Pompeo açıq şəkildə etiraf etmir,lakin bu senari daha ağlabatandır.Buna baxmayaraq,ABŞ üçün İranın suverenliyinin mövcudluğu daha çox məqsədəuyğundur.

Üçüncü ssenaridə inandırma strategiyasına keçid edir.(Strategy of convince).Burada Vaşinqton İran xalqını rejimin onların maraqlarına uyğun gəlmədiyini inandırmağı əsas məqsəd elan edir.Lakin digər bir problem odur ki,bir-çox ideoloji insanlar buna inanmıyacaq və uzaq qonşunun onların iqtisadiyyatına zərbə endirdiklərini düşünərək,rejimin arxasında qalacaq.Müəllifə görə,Vaşinqton Kubada sanksiya siyasətinin işə yaramadağını görür.Uzun illərdi aparılan blokada rejiminə baxmayaraq hələ də,orada Fidel Kastro rejimi hökm sürür.Trumpın anlaşmanı tərk etməsi və sərt siyasəti bəzi ideoloji insanlara ciddi kart-balanş verdi.

Lakin İran indi 90-ci illərdəki İran deyil.İranın tərkibində Bəlucistan və Əhvaz əraziləri barıt çəlləyidir.ABŞ İrana hücum etmiyəcək deməkdə tamamilə mümkünsüzdür.Təbii ki,Vaşinqton indi maksimum sürətdə İrana təzyiq etmək,daxildən İranı qarışdırmaqla,rejimi kompromisə gətirməyə daha çox üstünlük verəcəyini düşünürəm.İran Respublikaçılardan fərqli olaraq demokratlarnan diplomatik danışıqlara daha çox üstünlük verir.Fars diasporasınin Demokratlara yaxınliği var.Respublikaçıların isə əsas nüvəsi İrana qarşı əks ideoloji cəbhə olan Yevangelist-sionist ittifaqıdir.Onlar Tehranı küncə sıxmaq üçün Trumpdan istifadə etməyə davam edəcəklər.Trumpda seçki öncəsi onların səsi üçün hər şeyə gedə bilər.İndi İrana müdaxilə olunacağını düşünmürəm.Heç ABŞ-ın hələlik bir niyyəti də yoxdur.Lakin əllər tətikdədir.

İranla bağlı Rusiya daha çox müdaxilə etmiyəcəyi kimi görünür.Rusiya İranın daima Qərblə konfrantasiyada qalmasına maraqlıdır.Bu baxımdan Trump onların işinə yarıyır.Trump istəmədəndə olsa İrana qarşı siyasəti Rusiyaya divident verir.Bununla onlar Avropada enerji dominantlığını qoruyur,həmçinin neftin qiymətinin artımından Rusiya əlavə gəlir qazanmaqla sanksiyalardan nəfəslik əldə edir.Bu baxımdan İranda rejim dəyişikliyi Moskvaya sərf etmir.Bu baxmayaraq İranın güclənməsi və nüvə dövlətinə çevrilməsini də Moskva istəmir.Bu heç bizim maraqlarımıza da uyğun deyil.İrana qarşı istənilən müdaxilə bizə təsir edəcək.Qonşu dövlət və soydaşlarımızın orda yaşaması aspekti ilə İrana qarşı açıq müdaxilə bizim üçün təhlükələr formalaşdırır.Xüsusilə çətin seçim qarşısında qala bilərik. Azərbaycan heç vaxt İrana qarşı plasdarm funksiyasını yerinə yetirmiyəcək.

Kamran Sultanlı, müstəqil ekspert
OXŞAR MÖVZULAR