Impera

XƏBƏR LENTİ
23:49RAİ prezidenti Fizuli Məmmədov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İsrafil Məmmədova Novqorod vilayətində heykəl ucaldılması təşəbbüsü ilə çıxış edib-FOTOLAR22:39Kuba prezidenti Bakıya səfər edəcək22:17Üzərində “Press” yazılmış gödəkçələrdə olan bəzi jurnalistlər özlərini aksiya iştirakçısı kimi aparıblar20:03Gəncədə inək sağıcının gözünü çıxarıb18:40İnsanların rahatlığını kimsə pozmamalıdır və poza bilməz18:20Radikal müxalifətin ikinci oktyabr iflası18:10BŞBPİ: Qanunsuz aksiyada 60 nəfər saxlanılıb, onlardan 42-si xəbərdarlıq edilərək buraxılıb17:40Bakıda 14 marşrut xəttinin hərəkət istiqamətindəki dəyişiklik aradan qaldırılıb15:0014 müntəzəm marşrut xətti üzrə avtobusların hərəkət sxemi müvəqqəti dəyişdirilib.14:07KOBİA daha bir biznes layihəsinin reallaşdırılmasına dəstək göstərdi14:00İstirahət günü yağış yağacaq13:34Mətbuat Şurasından jurnalistlər və hüquq-mühafizə orqanlarına çağırış13:11Bakıda Beynəlxalq Enerji Xartiyası Forumu keçiriləcək12:41"Bakı Metropoliteni"ndən mitinq açıqlaması-3 stansiyanın fəaliyyəti dayandırılır12:35Cari ilin 9 ayında Azərbaycandan 501,5 milyon ABŞ dolları dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulları ixrac olunub12:15“Qatarlar “28 May” stansiyasında dayanmayacaq”- Polis qabaqlayıcı tədriblərə başlayıb11:50AQTA-da enerji içkilərinin istehsalı və idxalı ilə məşğul olan sahibkarlarla görüş keçirilib11:15Dövlət Komitəsinin sədri Ağcabədidə məcburi köçkünləri qəbul edib10:59Həmyerlimiz Ukrayna Baş prokurorunun müavini təyin edildi10:45Yaşıl dəhliz buraxılış sistemindən istifadə hüququ əldə edən xarici ticarət iştirakçıları ilə görüş keçirilib10:30“AQRO SMM” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirilib09:40Atəşkəs rejimi 22 dəfə pozulub09:20Sumqayıt Dövlət Universitetində BDU-nun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi-praktik konfrans keçirilib09:00Gömrük xidmətlərinin ekspertləri Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanına səfər ediblər21:43“İ2B – İdeyadan Biznesə” layihəsinin 2019-cu il üzrə qalibləri müəyyən olundu20:57Arxangelskdə Azərbaycan Respublikasının Müstəqillik Günü qeyd olunub-FOTOLAR20:30Şahin Mustafayev Çinə səfər edəcək19:23"Azərsu" rəhbərliyi cənub zonasının sakinləri ilə görüşüb18:37Bakı polisinin idarə rəisi: "Qanunsuz mitinq keçirmək istəyənlərə qarşı ən sərt tədbirlər görüləcək" - VİDEO18:21Bal yarmarkasında iştirak edən arıçılar təltif olunub18:09ARDNF Milan şəhərindəki daşınmaz əmlakını satıb17:51Mübariz Qurbanlı Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun rəhbərliyini mükafatlandırdı17:21Şamaxıda “ASAN xidmət” mərkəzinin tikintisinə 20 milyon 355 min manat ayrılıb17:02KOBİA mikro və kiçik sahibkarların məhsullarının satışına dəstək göstərir16:50Energetika Nazirliyinin rəhbərliyi cəbhə zonasında vətəndaşları qəbul edib16:31Prezident İlham Əliyev Azərbaycan energetiklərini təltif edib - SİYAH16:25MSK bələdiyyə seçkilərinə start verib, seçki dekabrın 23-nə təyin edilib16:12Nazir Azad Rəhimov vətəndaşlarla görüşdü16:00Azərbaycanda dövlət-din münasibətləri müzakirə edilib15:49“Kaspersky” robotlara kortəbii inamın nəticələrini araşdırdı15:38Müəllim və valideynlər qəbul edilib15:15Silikon Vadisinin məşhur startap proqramı Azərbaycanda14:47Məktəblərdə Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd olunub14:35Prezident İlham Əliyev Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədrini qəbul edib14:25AAYDA rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edib14:10MOİK-in idmançıları Hərbçilərin VII Dünya Oyunlarına yola düşüb13:49Sabah yağış yağacaq13:35Cari ilin 9 ayında 266 milyard kubmetr qaz hasil olunub13:17Azərbaycan nümayəndə heyəti Milli Olimpiya Komitələrinin Assosiyasiyasının Baş Assambleyasında iştirak edi13:00SOCAR üçüncü rübdə neft hasilatını 2,8 faiz artırıb12:37“Coca-Cola Məktəbli Kuboku”-nun yeni mövsümü başlayır12:31Razılaşdırılmamış aksiyalar kimə xeyirdir? - ŞƏRH12:11Görkəmli şərqşünas alimin xatirəsi yad edilib11:50Cavid Qurbanov "Stadler Minsk" zavodunda olub11:38Yenilənmiş Azərbaycana yeni müxalifət lazımdır: radikal və dağıdıcı müxalifətdən qurtuluşun zamanı yetişib11:01Gömrük Akademiyasında Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edilib10:50İki yanacaqdoldurma məntəqəsi qaz təchizatı mənbəyinə qoşulacaq10:39GÇH rəhbərləri üçün seminarlar keçirilir10:19Azərbaycanın energetika sektorunda strateji inkişaf dövrü10:00Bu rayonlara qaz fasilə ilə veriləcək09:40Birinci vitse-prezident Azərbaycan xalqını təbrik edib09:30Atəşkəs rejimi 21 dəfə pozulub09:10Uşaqlarla keçirilən az vaxt onların əleyhinə işləyir08:44Litva ilə idman sahədə əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib08:30Müdafiə naziri Çinə işgüzar səfər edəcək08:11Fizuli Məmmədov soydaşlarımızı 18 oktyabr-Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edib07:31Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günüdür13:37Bu yolda rəngləmə işləri aparılacaq13:17Azərbaycan və Özbəkistan dəmir yolu rəhbərləri arasında görüş keçirilib12:42Xalq siyasi, iqtisadi, sosial islahatlarda ölkə başcisina dəstək olmalidi12:31Şagird idarəetmə sistemi yaradılıb12:09Şəmkirdə mənşəyi məlum olmayan ətin satışının qarşısı alınıb11:20Qaz xəttinin zədələnməsi abonentləri qazsız qoydu11:04Bu ərazidə nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq10:55"Sağlam məktəbli" layihəsi çərçivəsində bölgələrdə tədbirlər davam edir10:41Bakıda 4 yaşlı uşaq it dişləməsi nəticəsində ölüb10:00Bu rayonların qaz təchizatında fasilə olacaq09:35Cəbhədə erməni silahları susmur09:00ABŞ-da "Tarzan"ı oynamış Hollivud ulduzunun oğlu polis tərəfindən güllələnib - FOTO22:51Prezidentdən ciddi tapşırıq: "Korrupsiyaya, rüşvətxorluğa qarşı amansız mübarizə aparılmalıdır"22:33Niyə heç cürə kompromisə getmək istəmirsiniz?22:26Azərbaycan Prezidenti: "Vergini ödəməyən cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməlidir"22:04Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin tələbələri ilə görüşüb21:54İlham Əliyev: "Bu gün iqtidarda olan bəziləri islahatlara qarşı çıxış edirlər"20:33Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Barama İstehsalçıları Şurası yaradılıb19:14Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri İsveçrə Konfederasiyasının Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb18:13Minskdə MDB və Baltikyanı ölkələrin Dəmir Yolu Nəqliyyatı Şurasının 71-ci iclası keçirilir17:15BMqT-nin Azərbaycan nümayəndəliyi üşaqlar üçün nəzərdə tutulan sığınacaqda təmir işləri başa çatdırıb17:00Azərbaycanda yeni dövlət qurumu yaradılır16:10Bu ilin 9 ayı üzrə Energetika Nazirliyində inzibati xətalarla bağlı 539 işə baxılıb15:49Bu günədək qəbul məntəqələrinə 183 min tondan artıq pambıq təhvil verilib15:10Dünyada 820 milyondan çox insan acdır14:54KOBİA istixana təsərrüfatının yaradılmasına dəstək göstərib14:28İqtisadiyyat nazirinin müavinləri vətəndaşları qəbul edəcəklər14:06Fuad Qəhrəmanlı barəsində cinayət işi başlanılıb13:41Bakıda və Abşeron yarımadası ərazisində rəqəmli radionun test yayımı uğurla nəticələnib13:26BMqT İcmanın məlumatlandırılması görüşlərini davam etdirir13:13Sabah hava necə olacaq?13:02Müdafiə naziri NATO/SHAPE Tərəfdaşlıq İdarəsinin rəisi ilə görüşüb12:50Paytaxtda 48 814 şagird I sinifdə təhsil alır
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Ekim 2019 (483)
Eylül 2019 (708)
Ağustos 2019 (57)
Temmuz 2019 (579)
Haziran 2019 (568)
Mayıs 2019 (846)

«    Eylül 2019    »
PtSaÇaPrCuCtPz
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 

İnsan da bu qədər gözəl ölə bilərmi?..

05 Sentyabr 2019, 12:21   


Newscenter.az.5.09.2019. Bir vaxtlar insanlar haqqında yazı yazmaq, xoş sözləri qələmə almaq dəbdə idi. İndi belə hallara az rast gəlinir. Bəlkə də artıq haqqında yazı yazılacaq adamlar da qalmadı.

Bir az sərt səslənir, amma “ətəyində namaz qılınacaq” adamlar doğurdan da qeybə çəkildi. Ya da biz bu adamların çoxunu ev, təqaüd, mükafat davalarında gördüyümüzdən onların apardıqları şəxsi davalarını həzm edə bilmədik. Özəlliklə bu məsələdə şairlər, yazarlar daha çox qınağa gəlir; çünki bu xalq ən ağır günündə belə xilas yolunu öz şairindən gözləyib. Ölümünə gedən “afətlər” belə acılarını şair vəsfi ilə xəfiflətmək istəyib.

Vaxt var idi Qarabağa bir güllə atılanda xalq ziyalısını, şairini, yazarını səsləyirdi. Yəqin, indi xalq bu “səhvini” bir daha təkrarlamaz. İndi kimsə haqqında yazmaq olmur, ya da boğazdan yuxarı yazılır.

Oqtay Rza bir başqaydı amma...

Son on il ərzində Oqtay Rzanı çox tez-tez görürdüm. Hətta hər çərşənbə günü “Müqəddəs Bayıl günü”ndən çıxanda onu evə mən aparırdım. Bu proses bir neçə il idi davam edirdi. İlk başda onun maşında harada oturmağını müəyyənləşdirmişdik. Hər şeyə o qədər nəzakətli, mülayim yanaşmaları olardı ki! Sanki maşının hansı oturacağını müəyyənləşdirirmiş kimi soruşmuşdu ki, Mirzə, hansı qapıdan minsəm, maşını incitmərik? Mən bu məsələyə elə ilk gündən nöqtə qoymuşdum: “Bu maşında siz yalnız müdir yerində oturacaqsınız, həm də qapını yalnız mən açandan sonra”.

Bu ərkim onun çox xoşuna gəlmişdi. Hər dəfə getmək lazım olanda arxa sağ qapının önündə məni gözləyirdi. Bir dəfə qolundan tutub maşına oturtmaq istəyəndə, buna icazə vermədi. “Maşına özüm minə bilməyəndə daha buralara gəlməyəcəm”, - dedi. Təbii ki, mən nəzakət xətrinə bunu edirdim, amma 85 yaşlı insana bu kömək kimi görünə bilirdi.

Özünü heç vaxt taqətdən düşmüş, nəfəsi sozalmış kimi göstərmək istəmirdi. Odur ki, hər kəs onun ölümünə inana bilmirdi, o bütün davranışları ilə bizə inandırmışdı ki, yüz yaşı keçəcək.

Onu tanıyanlar, nazik qəlbini sezənlər hiss etmiş olarlar; Oqtay Rza danışan iki adamın söhbətlərinə çox usdufca müdaxilə edərdi. Çox müşahidə etmişəm ki, maşında musiqi çalınanda sanki mənim musiqini dinləmək istədiyimi hiss edər və susardı.

Bir gün dedi: “Sənin bu musiqilərin çox gözəldir, amma nə əcəb səndə Damlanın mahnıları yoxdu?”

“Tanımıram”, - dedim.

Son bir ildə demək olar ki, hər dəfə yol gedəndə soruşurdu: “Mirzə, Damlaya qulaq asdınmı?” Mənim də “yezidliyim” tutmuşdu. Heç vaxt Damlanı nə dinlədim, nə də ona maşında dinlətdim...

...İndi dinləyirəm amma...

Oqtay Rzanın dəfninin Salyanda olması içimi sərnidirdi. Nəyə görəsə elə bilirəm ki, insan uşaqlığına aid olduğu yerdə dəfn edilməlidir. İnsanın yaddaşı, rahatlığı, əbədi gedəcəyi yer öz ana torpağı olmalıdır. Bəlkə buna görəydi ki, şairin dəfn olunacağı yer müzakirə olunanda “Məncə, Salyan daha yaxşı olar” deyirdim. Çünki onun ürəyinin ən məhrəm yerində doğulduğu torpaq, onun insanları dururdu. Bu üzdən idi ki, bir ayağı elə Salyanda olurdu. Adam adama deyir, “yerin Salyandır”. Bu sözü bəlkə məcazi mənada deyiblər, amma həqiqətən indi şairin yeri Salyandır...

Oqtay Rzanın məzarı başında onun keçmiş bir tələbəsi şairin həm də geoloq olduğunu nəzərə alıb, şairi büllura bənzətdi. Məncə də bənzətmə çox yerinə düşürdü. Onun büllur kimi qəlbi, saf ürəyi, hər şeyi gözəl görən gözləri tərtəmiz büllurdan da təmiz idi.

Hardasa oxumuşam, insan həyatı boyu öz ölümünü qazanır, ölüm şəklini də onun əməllərinə görə Tanrı seçir. Oqtay Rzanın ölüm xəbərinə ilk “yüyürənlər”dən olduğumdan ölümü də məni heyrətləndirmişdi. İnsan bu qədər də gözəl ölə bilərmi? Divanda oturub, pəncərədən göyə baxır. Adətən onun rübai demək şəkliydi bu. Gözlərini öncə uzaq məchula tuşlar, sağ əl barmağını göyə qaldırıb, şeirinə başlardı.

Şairlik Oqtay müəllim üçün bir obraz idi, şeir deyəndə özünü böyük bir auditoriya qarşısındakı kimi hiss edər, şair olduğunun məsuliyyətini daşıyardı. El arasında bu cür ölümlərə “quş kimi uçub getdi” deyirlər. Bu sözün anlamını tam olaraq bilməsəm də, inanıram ki, bu, ruhun bədəndən ayrılmasındakı rahatlığı anladır, ruhun azad ola bilmə şəklini təsvir edir.

Bunu yaradan nədir bəs? Ruhun təmizliyi, gözəlliyi.

Oqtay Rzanın ruhu gözəl idi; kin yox, nifrət yox, zülm yox. Həyatı kimi, yaşayışı kimi. Oqtay Rzaya ən çox ona görə hörmət edirdim ki, o, bütün ömrünü eyni qaydada, eyni dəyərlərlə yaşadı. Ömrün bir fəslinə gələndən sonra keçmişdə etdiklərindən imtina edib, yeni bir kişiliklə ortaya çıxmadı. Qəlbində yaxşılıq gəzdirənlərin isə yolu həmişə açıq olar. Həzrəti Mövlanə deyir ki, sənin dünyaya baxdığın pəncərə kirlidirsə, gördüyün hər şey çamur görünəcək. Oqtay Rzanın dünyaya baxdığı pəncərə onun saf qəlbi, təmiz ürəyi idi. Odur ki, hər kəsi, hər şeyi gözəl görürdü. Onun dünyaya baxdığı pəncərə tər-təmiz idi, büllur idi. Eynən son nəfəsini verəndə baxdığı pəncərə kimi...

İlqar İlkin, "Birlik" jurnalının baş redaktoru
OXŞAR MÖVZULAR