Impera

XƏBƏR LENTİ
13:35Mübariz Qurbanlı Qaxda vətəndaşları qəbul edəcək12:59Festivalla bağlı daşımalar başladı12:23Jurnalistlərin Şəkiyə mediaturu təşkil edilib-FOTOLAR12:03Zərurət yaranacağı təqdirdə Metropoliten ehtiyat qatarlar xəttə buraxılacaq11:35Kassa çeklərinin təqdim olunması ilə bağlı vergi nəzarəti tədbirlərinə başlanıb10:30İlahiyyat İnstitutunun tələbələri Türkiyəyə “Yay məktəbi”nə yola düşüb10:00“Azəriqaz”da təcili səyyar xidmət yaradıldı09:46BDU beynəlxalq reytinq agentliyinin sıyahısında09:30Atəşkəsin pozulması halları intensivləşdi16:15Xaçmazda “Dini maarifçiliyin təşkilində qadınların yeri və rolu” mövzusunda regional konfrans keçirilib15:41İlk Carlsberg Summer Cup futbol turnirinin qalibi müəyyən oldu15:23Padar-Böyük Söyüdlü-Qarabulaq-Çaldaş avtomobil yolu yenidən qurulur14:51STM-də millət vəkili Əli Hüseynli ilə görüş keçirilib14:18“Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində diaspor amili: KİV-in rolu və müasir proseslər” mövzusunda tədbir keçirilib-FOTOLAR14:00AQTA FAO ilə birlikdə yeni layihənin icrasına başlayır13:44Siqaret və spirtli içkilərin qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkə ərazisinə gətirilməsinin qarşısı alınıb13:28Şəmkirdə ölmüş vəziyyətdə kəsilən heyvan cəmdəyi aşkarlanıb13:02Arıçılara 4265330 manat subsidiya veriləcək12:55Əli Kərimlinin "vətənpərvər"lik damarı tutub12:42Azərbaycanla Gürcüstan arasında strateji dostluq münasibətləri möhkəmdir11:58“Loqos” da Prof.Dr. İshak Özkan ilə görüş keçirilib11:18Hərbi birlikdə təlim-metodiki toplantı keçirilib10:49Avropa Komissiyasının rəhbəri bəlli oldu09:55Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində hüquqi şəxslərin qeydiyyatı başlayıb09:40Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00Azərbaycan-Əfqanıstan iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupunun ilk iclası keçirilib21:09İsraillə vergi sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib20:02Dövlət Komitəsində Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüş keçirilib19:48Azərbaycanla İtaliya arasında tibbin inkişafı və gələcək əməkdaşlığın qurulmasına dair görüş keçirilib19:15“Mövcud biznesin inkişafı və pul axını” mövzusunda seminar keçiriləcək18:35Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi heç bir kənd təsərrüfatı məhsulunun qiymətinin müəyyənləşməsində iştirak etmir18:00Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqının qətiyyətli addımlarından sonra MeqaFon şirkəti bir daha belə bir addım atmaz-VİDEO17:42Biləsuvar rayonunda məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələrin içməli su təchizatı yaxşılaşdırılır17:00Azərbaycan və Əfqanıstan arasında nəqliyyat və İKT sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub17:00Azərbaycanda bu günədək 3086495 ton taxıl yığılıb16:45İqtisadiyyat naziri Əfqanıstan nümayəndə heyəti ilə görüşüb16:08Latviyada təhsil təqaüd proqramının nəticələri açıqlanıb15:28ATXƏM nümayəndə heyəti İqdırda "15 temmuz Milli Birlik və Demokrasi günü" tədbirlərinə qatılıb-FOTOLAR14:27Irandan Azərbaycana keçən qadının al paltarından "metadon" həbləri aşkar edildi14:09Zərdab–Qaravəlli avtomobil yolu yenidən qurulur13:45Sabahın hava proqnozu açıqlanıb13:02Milli Qəhrəman Zabit Quliyev ziyarət olunub12:13Rusiyanın “Minbar” jurnalında Azərbaycan haqqında yazılar dərc olunub10:44RAİ-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri cəbhə bölgəsində yaşayan gənclərlə görüşüb10:19Pedaqoji mühazirələrin nəticələri bəlli olub10:05Keşikçidağ məbədi ətrafında baş verənlər təxribat deyil09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir18:17Azərbaycan və Gürcüstan məcburi strateji ortaqdırlar18:14Sabirabadda “Din və ideoloji təhlükəsizlik” mövzusunda seminar-müşavirə keçirilib17:40Aqrar sahə üzrə KOB-lara öz təsərrüfatlarında təlimlər keçirilir17:37Diaspor gəncləri rəsmi şəxslərlə görüşüb17:08Gürcüstanın Azərbaycandakı səfiri XİN-ə çağırılıb və izahat istənilib16:50Azərbaycan güclü olmağa məhkumdur16:42İdmançı və məşqiçilərlə görüş keçiriləcək16:26QHT sədri 15 iyul şəhidinin ailəsinə baş çəkib16:09Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında ixtisasartırma təlimlərinə qatılan növbəti gömrükçü qrupu ilə görüş keçirilib.15:43Binəqədi rayonunda “Diplomatiya Akademiyası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş təşkil edilib15:31AQTA magistr təhsili almaq üçün qəbul olunmuş şəxslərə müraciət edir15:17Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı MeqaFonu səhvini düzəltməyə mıəcbur etdi15:03Salyanda uzunluğu 17.2 km olan yerli əhəmiyyətli avtomobil yolu yenidən qurulur14:46Azərbaycan dünya ölkələri arasında öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir14:15“Türk Hava Yolları” qitələrarası uçuşlarda sərnişinlərə yeni dəstlər təqdim edir13:18Sabah hava necə olacaq?13:03Ankara Qərbin bir nömrəli hədəfi halına gəldi13:00Qubada kütləvi zəhərlənmə: 5 nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib12:41Vətəndaşın çantasında və üzərində mobil telefonlar aşkarlanıb12:34Gəncədə məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbə telefonlaşdırıldı12:21Türkiyə Aralıq dənizində təbii qaz rezervi aşkarlayıb12:08AQTA-nın jurnalnın ilk nömrəsi çapdan çıxıb11:56BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə edilib11:43Mübariz Qurbanlı Amerikaya səfərə gedir11:36DANX nümayəndələri sürücülərin peşə hazırlığı üzrə Avropa İttifaqı təcrübəsi ilə tanış olacaqlar11:20Energetika Nazirliyinin rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edəcək10:34Qaxda zəlzələ olub10:27Quba və Xaçmazda qanunsuz heyvan kəsiminin qarşısının alınması ilə əlaqədar reyd keçirilib10:13RAİ:“MeqaFon-un Qarabağı müstəqil dövlət sayması Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinə təhlükədir”10:00Səhiyyə Nazirliyi Şəki Xan Sarayında xəsarət alanların son vəziyyətini açıqlayıb09:45Məktəblimiz beynəlxalq olimpiadanın qalibi olub09:29Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00İntizamlı məhbuslara həbsxana kameralarının açarları veriləcək15:57Azərbaycan və Türkiyə QHT-ləri əməkdaşlıq protokolu imzaladı-FOTOLAR15:30“Heydər Əliyev: dəyərlərimizin keşiyində” adlı sənədli film hazırlanıb14:47ƏDV bəyannamələrini vergi orqanları dolduracaq13:32“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumunun iştırakçıları “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunda12:44Su-25 hücum təyyarələrinin döyüş atışlı uçuş məşqləri keçirilib-VİDEO12:28Biznesin inkişaf etdirilməsi mövzusunda görüş keçirilib12:00Rusiya nə qədər Türkiyə ilə yaxınlaşsa da, Moskva Ankaranı Cənubi Qafqazda yaxın buraxmayacaq11:40Fizuli Məmmədovun xeyriyyəçilik fəaliyyətini örnək kimi təbliğ etmək lazımdır-VİDEO11:03Güclü külək dalğanın hündürlüyünü 4,7 metrə çatdırıb10:51Dövlət Komitəsində Cümhuriyyət varislərinə medallar təqdim olunub10:25Müstəqillik yolunun astanası - 14 iyul 1969-cu il09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir20:46“Diaspor fəaliyyəti və media” mövzusunda müzakirə aparılıb20:09BNA-dan küləkli hava ilə bağlı xəbərdarlıq19:21Müasir müstəqil Azərbaycan ulu öndər Heydər Əliyevin şah əsəridir18:20“Kənddən Şəhərə” satış mərkəzinin Əhmədli filialı istifadəyə verilib16:48Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin əməkdaşları ulu öndəriun xatirəsini yad edib16:34Partiya sədrindən erməni nazirə çağırış16:18Fövqəldövləti idarə edən Siyasət Dahisi16:09Səhmdar Cəmiyyət rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edib
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Temmuz 2019 (389)
Haziran 2019 (568)
Mayıs 2019 (846)
Nisan 2019 (647)
Mart 2019 (323)
Şubat 2019 (329)

«    Haziran 2019    »
PtSaÇaPrCuCtPz
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

O cəmiyyətlərdə ki din gəlir, pul mənbəyinə çevrilib.....

11 İyun 2019, 11:30   
O cəmiyyətlərdə ki din gəlir, pul mənbəyinə çevrilib.....


Newscenter.az.11.06.2019. Xurafat və mövhumat həmişə olmuşdur, olacaqdır...
O cəmiyyətlərdə ki məktəb binalarının çoxluğuna, müəllimlər ordusunun böyüklüyünə baxmayaraq, təhsil yoxdur, orada zəka inkişaf etməyəcək, intellekt söz sahibi olmayacaq, insanları düşüncələri yox, kortəbii inancları idarə edəcəkdir... Xurafat qarşısında intellektin faciəvi məğlubiyyətidir bu... Halbuki insan, hər şeydən əvvəl, ağıllı varlıqdır, homo-erektus deyil, homo-sapiensdir, yəni düşünəndir, qanandır...
O cəmiyyətlərdə ki, din məişət səviyyəsində, əsasən ilahiyyat təhsili olmayan, savadsız, deməli, düşünməyi inanmağından geri qalan, söhbətlərində həqiqətlə xurafatı fərqləndirə bilməyən fiqurlarla təmsil olunur, üstəlik, kütlələr də eşitdiyinə şüurlu münasibət bildirməyi bacarmır, orada din adına baş da kəsəcəklər, Allah adına pir də yaradacaqlar, peyğəmbər, imam namına camaatın cibinə də, pul kisəsinə də əl çəkəcəklər... Məsələ budur ki, belə hallara həmin kütlələr özləri gedirlər, sevə-sevə razı olurlar...

O cəmiyyətdə ki, əhalisinin islama tapınmağına baxmayaraq, hələ də orta məktəblərində islam dininin əsasları, fərdi, sosial həyatda təsirə malik təlimləri öyrədilmir, televiziyalarında insanı düşünən varlığa deyil, küt, qanmaz, beynindən başqa bütün əzaları işləyən bioloji növə çevirən verilişlər göstərilir, xurafat da, mövhumat da qismətimiz olacaq, rasional XXI əsrdə Orta əsr yalanları ilə idarə olunacağıq və bu yalanlar dini həyatımızın, inancımızın ayrılmaz reallığını təşkil edəcəkdir. Televiziyalarında Allahın ramazanının yada düşmədiyi bir cəmiyyətdə belə şeylərin olmağı təbiidir...

O cəmiyyətlərdə ki din ibadət, əxlaq və sosial məsələlərə köklənən məzmunda öyrədilmir, əsas diqqət tabulaşdırılmış anlayış və hekayələrə verilir, Allah-insan, insan-insan münasibətləri Quran dünyagörüşü və Peyğəmbər təcrübəsindən kənar format əsasında tənzimlənir, orada dinin istənilən şəkildə təhrifi, subyektiv yanaşmaların, xurafatın din adı ilə cəmiyyətə təqdim edilməsi mümkündür...

O cəmiyyətlərdə ki din gəlir, pul mənbəyinə çevrilib, orada pul gətirən anlayışlar (ölüyə Quran oxuma...), təsisatlar (pirlərin, ziyarətgahların...) “müqəddəs toxunulmazlar” halına gəlir, onlar haqqında danışmaq islama, Qurana, peyğəmbərə qarşı çıxmaq hesab olunur, bu barədə sağlam fikir irəli sürənlər müxtəlif adlarla damğalanır...

O cəmiyyətlərdə ki dini təmsil edən, dindar kütlələrə xitab edə biləcək nüfuzu olan əsas fiqurlar xurafat və mövhumat, din adına cəmiyyətə zərər vuran, pulun şərtləndirdiyi hallar qarşısında müəyyən səbəblərdən susurlar, orada həmin halların qanuniləşməsi prosesinə rast gəlinəcəkdir...

O cəmiyyətlərdə ki mövhumatla mübarizədə sərt və inzibati üsullara müraciət olunur, xurafat və mövhumatla mübarizə təhqir və ümumiləşdirmə ilə müşayiət olunur, orada “antipodlaşma” qaydası işləyir, xurafat və mövhumata “məzlum”, “boynubükük” status kəsb etdirilməklə legitimlik qazandırılır...

İnsan nə vaxt xurafata inanır?
Düşünməyi bacarmadıqda...

Həmin xurafat və mövhumatın din olduğuna inandıqda...
Bəs nə vaxt buna inanmağa başlayır? Gözünü açıb hər kəsin buna inandığını, din təmsilçilərinin həmin xurafatın din kimi təqdim etdiyini gördükdə, ən əsası, etibar etdiyi ilahiyyatçıların müəyyən səbəbə görə susduğunun şahidi olduqda...

Bəs nə edək?

Nəticə ilə məşğul olmaq əvəzinə, səbəbə diqqət yetirmək lazımdır. Hər şeydən əvvəl islam dini sağlam şəkildə bu ölkənin övladlarına, xüsusən gələcəyimizin qarantı olan uşaqlarımıza uşaq bağçalarında, orta məktəblərdə öyrədilməli, ali məktəb proqramlarına dində Allah-insan, insan-insan, ibadət fəlsəfəsi, dua və əmək münasibətləri kimi mövzulardan bəhs edən fənn daxil edilməli, televiziyalarımız maarifləndirici verilişlər təqdim etməli, sağlam düşüncəli, inanclı ilahiyyatçı kadrlar yetişdirilməli, paytaxtda və rayonlarda din işləri, maarifləndirmə onlara həvalə edilməlidir.

Bunları etmədən, nəticəyə köklənmək çıxış yolu deyildir. Kiməsə nəyisə qadağan edə bilmərik, insanların seçiminə qarışmaq haqqımız da yoxdur, amma elə edə bilərik ki, düzgün düşünməyi öyrənsinlər, dinlə xurafatı fərqləndirsinlər.

Xurafatla ifadə olunan inancı təhqir etmək, ümumiləşdirmə aparmaq mübarizə vasitəsi deyildir. Kimisə bu inanca görə alçaltmaq, bu hala görə onun dini və məzhəbini təqsirləndirmək yolverilməzdir. Çıxış yolu islamı insanlara olduğu kimi çatdırmaqdır; islamı yaxşı bilən insan xurafatdan uzaq duracaqdır, bunu onun özü edəcəkdir, bizim kənardan müdaxiləmizə ehtiyac qalmayacaqdır...

Müsəlman maarifçilərindən birinin sözü yerinə düşür: “İnsanlar özlərinə əqidələrinə uyğun yararsız komalar tikmişlər. Komalarını başlarına dağıtmayın, haqqı inkar edərlər; əksinə, onlar üçün sağlam əqidədən ibarət geniş saray bina edin; özləri öz əlləri ilə komalarını yıxıb saraya daxil olacaqlar”.

Elvusal Məmmədov

AMEA, Z.M. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun elmi işçisi, Fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru
OXŞAR MÖVZULAR