Impera

XƏBƏR LENTİ
16:10Bu ilin 9 ayı üzrə Energetika Nazirliyində inzibati xətalarla bağlı 539 işə baxılıb15:49Bu günədək qəbul məntəqələrinə 183 min tondan artıq pambıq təhvil verilib15:10Dünyada 820 milyondan çox insan acdır14:54KOBİA istixana təsərrüfatının yaradılmasına dəstək göstərib14:28İqtisadiyyat nazirinin müavinləri vətəndaşları qəbul edəcəklər14:06Fuad Qəhrəmanlı barəsində cinayət işi başlanılıb13:41Bakıda və Abşeron yarımadası ərazisində rəqəmli radionun test yayımı uğurla nəticələnib13:26BMqT İcmanın məlumatlandırılması görüşlərini davam etdirir13:13Sabah hava necə olacaq?13:02Müdafiə naziri NATO/SHAPE Tərəfdaşlıq İdarəsinin rəisi ilə görüşüb12:50Paytaxtda 48 814 şagird I sinifdə təhsil alır12:15BDU-da Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti, professor Darxan Kıdırəli ilə görüş keçirilib11:52Ayaqqabısında psixotrop maddə keçirmək istədi11:38“Mastercard” kiberməkandakı konfliktlərdə nzərərçəkmişlərə yardım edəcək11:14Minsk qrupunun həmsədrləri Dağlıq Qarabağa gəliblər10:39“Azəriqaz” payız-qış mövsümünə hazırlığa start verib10:27Müəllim və valideynlərin müraciətləri dinləniləcək10:06Bu rayonlarda qaz olmayacaq10:00Xətai rayonu Səməd bəy Mehmandarov küçəsi yenidən qurulub09:20Düşmən müxtəlif istiqamətlərində snayper tüfənglərindən mövqelərimizi atəşə tutub09:00Ümumdünya Qida Günü ilə əlaqədar məktəblilərlə görüş keçirilib08:30Dini Qurumlarla iş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndələri əsgərlərlə görüşüb22:00İlham Əliyev: "Məscidləri dağıdan Ermənistan müsəlman ölkələri ilə dost ola bilməz"20:30Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin yanında iqtisadi müşavirə keçirilib19:41Azərbaycan Rusiyaya nota verib17:15“Bakı təhsili: uğurlar və hədəflər” mövzusunda konfrans keçirilib-FOTOLAR16:52Türkiyə nümayəndə heyəti “ASAN xidmət”də16:14Daha 38 mütəxəssis Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi sistemində işə götürüldü15:33“ASAN Könüllüləri” Təşkilatı və “Coca-Cola” qadınlar üçün yeni proqrama start verib15:19Yük qatarı sərnişini vurdu14:58Bakıda Türk Şurasının sammitində yekun bəyannamə imzalanıb14:47Bakıda Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının VII Zirvə Görüşü başa çatdı14:35“Azəriqaz” İB iddialara aydınləq gətirdi14:25Türk Şurasının növbəti Zirvə Görüşü Türkiyədə keçiriləcək14:06"Bakı Metropoliteni" beynəlxalq tədbirdə təmsil olunub13:53Rəcəb Tayyib Ərdoğan: ""Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi üçün əlimizdən gələni edəcəyik"13:10Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi gələcək hədəflərini açıqlayıb13:00Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub12:41Cari ilin 9 ayı ərzində Energetika Nazirliyinə 2707 müraciət daxil olub12:23Bakıda Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının 7-ci sammiti başlayıb12:03Azərbaycanın inkişafında yeni mərhələnin başlandığı gün11:30Güzəştli şərtlərlə səyyar gübrə satışından 2756 vətandaş yararlanıb11:15Bakıda 10 məktəb direktoru işdən çıxarılıb11:05Bu yollarda rəngləmə işləri aparılacaq11:00Özbəkistanla turizm sahəsində əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalanıb10:40AQTA bu dəfə “Bala Tofiq” ləqəbli leş ət satan dələduzu ifşa etdi10:12Energetika naziri vətəndaşları qəbul edib09:42Bu rayonlara qaz fasilə ilə veriləcək09:30Atəşkəs rejimi 21 dəfə pozulub09:00KOBİA TDƏŞ-ə üzv ölkələrin müvafiq qurumları ilə əlaqələri genişləndirir22:00Türkiyə bəzi dırnaqarası "müsəlman" ölkələrinin və Qərb dövlətlərinin iddia etdiyi kimi heç də işğalçılıq məqsədləri güdmür21:30Məktəblilər qida təhlükəsizliyi barədə maarifləndirilir21:00Beynəlxalq Nəqliyyat Forumunun Avtomobil Nəqliyyatı Qrupunun növbəti iclası Bakıda keçirilir20:15Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının nümayəndələri Goranboy rayon İcra Hakimiyyətində görüş keçirdilər19:40“Kaspersky Lab” şirkəti Azərbaycanla bağlı geniş təqdimat keçirəcək19:12Bu ilin 9 ayı ərzində ümumilikdə 182 471 sayğac yenisi ilə əvəzlənib18:35Valdaydan sonra, sərt Aşqabad silləsi18:02Macarıstanın Baş Naziri Türk Şurasının toplantısında iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlib17:55Səhmdar Cəmiyyət rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edəcək17:44Azərbaycan Ordusunda “NATO günləri”nə start verilib.17:21Türk Şurasının fəxri sədri Nursultan Nazarbayev Azərbaycana gəlib16:40DGK:"Şimal Servis" MMC-nin idxal etdiyi mallara görə həyata keçirilən gömrük əməliyyatlarında qanun pozuntusuna yol verilməyib16:31Qırğızıstan Prezidenti Azərbaycana səfərə gəlib16:25“Türk Hava Yolları” cari ilin ilk 9 ayı ərzində 56.4 milyon sərnişinə xidmət göstərib16:06Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı: "Zatulinin fikirləri əslində dəhşətli saxtalaşdırma faktının təzahürüdü"16:00Azərbaycan Prezidenti Türkiyə Prezidenti ilə görüşüb15:53Respublikada tütün və şəkər çuğuduru yığımı davam edir15:46Ərdoğan Azərbaycana gəlib15:34Daha 10 rayonda güzəştli şərtlərlə səyyar gübrə satışı keçiriləcək15:25Azərbaycan və Özbəkistan prezidentlərinin görüşü olub15:06Azərbaycanda “InnoWeek – İnnovasiya həftəsi” keçiriləcək14:36“ASAN xidmət”də Yaponiyanın mədəniyyət günləri14:17Özbəkistan prezidenti Azərbaycana səfərə gəlib13:19Sabah hava necə olacaq?13:00Gömrükçülər külli miqdarda siqaretin ölkəyə keçirilmıəsinin qarşısını alıb12:44Bu ərazilərdə rəngləmə işləri aparılacaq12:35Paytaxt məktəblisi şahmat üzrə dünya çempionu olub12:20AQTA-nın nümayəndə heyəti Monteneqro, Bosniya və Herseqovinada işgüzar səfərdə olub12:00Təhsil müəssisələrində öyrədici seminarlar keçirilir11:55Diplomatik korpusun rəhbərləri yarmarkasına gedəcək11:43Azərbaycan komandası Qətər 2019 MOKA Dünya Çimərlik Oyunlarında 2 medal qazanıb11:30Türk Şurasına sədrlik Azərbaycana keçib11:13Bu ərazilərə qaz fasilə ilə veriləcək10:41Tramp Türkiyəyə tətbiq edəcəyi sanksiyaları niyə gecikdirir?10:00Birinci vitse-prezident akademik Vasim Məmmədəliyevin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib09:43Azərbaycan-İran sərhədində insident baş verib, 1 sərhədçi bıçaqlanıb09:29Atəşkəs rejimi 22 dəfə pozulub08:21Tramp Nobel mükafatı ala bilərmi?08:00Akademik Vasim Məmmədəliyev vəfat edib22:29Ruslan Vəliyev: "Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti sürətlə inkişaf edir"22:12Türkiyə Ordusu Resulayn şəhərini terrorçulardan təmizləyib21:52Neft Daşlarında dalğanın hündürlüyü 4,8 metrə çatıb21:00Ağstafada mikroavtobus aşıb, xəsarət alanlar var20:27Ermənilər arxayındırlar ki, Azərbaycan tərəfi bəyanat verməkdən o tərəfə başqa heç bir real addım atmayacaq18:36Qazıntı işləri 4 kəndi qazsız qoydu17:09“Şəhərdən Kəndə” layihəsi çərçivəsində diplomatik korpus nümayəndələri üçün “Nar vadisi” aqroturu təşkil olunub-FOTOLAR16:43Yeni subsidiya qaydaları ilə bağlı təlimlər keçirilir16:30Azərbaycan Prezidentinin mətbuat katibi İlham Əliyev və Nikol Paşinyan arasında təmas barədə informasiyanı şərh edib16:07Prezident bu icra başçısı ilə bağlı sərəncam verdi15:34Paytaxt məktəbliləri Beynəlxalq Təhsil Sərgisində
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Ekim 2019 (392)
Eylül 2019 (708)
Ağustos 2019 (57)
Temmuz 2019 (579)
Haziran 2019 (568)
Mayıs 2019 (846)

«    Ekim 2019    »
PtSaÇaPrCuCtPz
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 

Özəl tibb müəssisələrində qeyri-rəsmi əmək haqları geniş tətbiq olunur-PROBLEM

10 Oktyabr 2019, 20:20   


Newscenter.az.10.10.2019. 2019-cu il Azərbaycanda sosial-iqtisadi inkişafın təmin edilməsi sahəsində daha iddialı yeni hədəflərlə xarakterizə olunur. Bu hədəflərin mühüm bir hissəsi vergi sistemi ilə bağlıdır. Vergi Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliklər və bütövlükdə vergi sistemində aparılan islahatlar sahibkarların və vətəndaşların, eləcə də cəmiyyətin maraqlarına, ölkədə iqtisadi mühitin daha da təkmilləşdirilməsinə xidmət edir. Sadələşdirilmiş vergi dərəcəsinin bütün ölkə ərazisində 2 faizə endirilməsi, qeyri-neft sektorunun özəl bölməsində çalışan, aylıq əməkhaqqı 8.000 manata qədər olan vətəndaşlar üçün 100 faizlik vergi güzəştinin müəyyənləşdirilməsi, pərakəndə ticarət və iaşə sahələrində nağdsız ödənişlər üzrə güzəştlərin verilməsi, mikro sahibkarlıq subyektləri üçün nəzərdə tutulan güzəştlər, sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə olunan gəlir və mənfəətin 75 faizinin vergidən azad edilməsi və s. dövlət tərəfindən bu istiqamətdə atılmış mühüm addımlardır.

Gözləntilər və fərqli nəticələr

Ölkədə biznes mühitinin əlverişliliyi vergi sistemi ilə bilavasitə bağlıdır. Bu baxımdan, vergi sistemində başlanılan yeni islahatlar, vergi ödəyiciləri ilə aydın və şəffaf münasibətlərin qurulması istiqamətində yeni yanaşmalar biznes mühitinin iştirakçılarından da böyük gözləntilər yaradır. Verilən güzəştlər adekvat olaraq şəffaf fəaliyyət tələb edir. Lakin bəzi hallarda nəticələr gözləntilərdən fərqli olur. Vergilər Nazirliyi tərəfindən aparılan nəzarət tədbirləri zamanı bəzi sektorlarda şəffaflaşma prinsiplərinə zidd faktlar aşkarlanır. Ötən il özəl tibb müəssisələrində aparılan nəzarət tədbirləri zamanı vergidən yayınma halları, pul vəsaitinin uçotdan gizlədilməsi və ya uçota alınmaması, əmək müqavilələrinin bağlanmasında uyğunsuzluq, müəssisələrin real dövriyyələrinin gizlədilməsi qeydə alınıb. Yoxlamalar nəticəsində ötən ilin 9 ayı ərzində ölkədəki 22 özəl klinika tərəfindən dövriyyələrin 3,2 dəfə və ya təxminən 231 milyon manat azaldıldığı müəyyən edilib. 2019-cu ilin ilk 6 ayında dövlət sektorunda fəaliyyət göstərən dövlət tibb müəssisələrinin büdcəyə hesablamalarının bəyan edilmiş dövriyyələrdə xüsusi çəkisi 27,1 faiz olduğu halda, bu göstərici qeyri-dövlət sektorunda 15,8 faiz, büdcəyə ödəmələrin bəyan edilmiş dövriyyələrdə xüsusi çəkisi isə dövlət sektorunda 24,2 faiz, qeyri-dövlət sektorunda 12,8 faiz təşkil edib.

Dövlət şəffaf münasibətlər sisteminin qurulduğu və maliyyə intizamının təmin edildiyi şəraitdə güzəştlərin davamlı olmasını təmin edə bilər

Gəlirlərin şəffaf göstərilməməsi səbəbindən 2018-ci ildə özəl klinikalar tərəfindən təqdim olunmuş bəyannamələrdə orta rentabellik göstəricisi cəmi 1,8 faiz təşkil edib. Aparılan yoxlamalar özəl tibb müəssisələrində qeyri-rəsmi əmək haqlarının geniş tətbiq olunmasını bir daha təsdiq edib. 2019-cu ilin iyun ayında muzdlu işlə əlaqədar bəyannamə məlumatlarına əsasən tibb müəssisələrində 1 işçiyə düşən orta aylıq əməkhaqqı məbləği 348,8 manat göstərilib. Reallıqda bu məbləğin bir sıra hallarda dəfələrlə çox, hətta on minlərlə manat olduğu təsdiqini tapıb. Göründüyü kimi, uçot intizamının aşağı olması səbəbindən tibb sahəsində vergidən yayınma riskləri yüksəkdir. Təqdim olunan tibbi xidmətlərin dəyərinin böyük hissəsini həkimlərə ödənilən qeyri-rəsmi əməkhaqqı təşkil edir. Buna görə də tibb müəssisələri onların gəlirlərini formalaşdıran xidmətin dəyərindən vergilərin ödənilməsində maraqlı olmurlar. Bu isə o deməkdir ki, qanunvericiliyin pozulması halları təsadüfi deyil, bilərəkdən baş verir.

Bir müddət əvvəl "Tibb biznesi forumu: mövcud vəziyyət və perspektivlər" mövzusunda keçirilmiş tədbirdə özəl tibb müəssisələrinin nümayəndələri son illərə qədər şəffaf fəaliyyət göstərmədiklərini özləri də dolayı yolla etiraf ediblər. Tədbirdə özəl tibb müəssisələrinə güzəştlərin tətbiqi ilə də bağlı fikirlər səsləndirilib. Qeyd edək ki, özəl klinikalar qeyri-neft sektoruna aid edilir və bu sektorda 8.000 manata qədər əməkhaqqı alan şəxslər gəlir vergisindən azaddır. Tibb müəssisələri əmlak verigisindən azaddır. Üstəlik, maliyyə sektorundan bank kreditlərinin ƏDV-dən azad olunması, bütün sektorlarda olduğu kimi, tibb sahəsində də fəaliyyət göstərən sahibkarlara kredit əldə edilməsi üçün əlverişli şərait yaradıb. Güzəştlər kifayət qədər çoxdur. Tibb sahəsində yetərincə pasiyenti olan mütəxəssislərin bir neçə klinikada fəaliyyət göstərməsi heç kimə sirr deyil. Daha çox gəlir əldə etmək daha çox vergidən yayınmaya deyil, büdcəyə ödənişi daha məsuliyyətlə icra etməyə yönəlməlidir. Bütün bu güzəştlərin tətbiq olunduğu şəraitdə gəlirlərin şəffaf bəyan edilməsi zamanın tələbidir. Dövlət şəffaf münasibətlər sisteminin qurulduğu və maliyyə intizamının təmin edildiyi şəraitdə güzəştlərin davamlı olmasını təmin edə bilər. Tibb ictimaiyyəti bu sahədə inkişaf üçün digər ölkələri arqument gətirməklə xarici ölkələrdə tibb sahəsində xidmətlərin ƏDV-dən azad olunduğuna diqqət çəkir. Lakin birtərəfli müqayisə ədalətli nəticə vermir. Tibb xidmətlərinin ƏDV-dən azad olunduğu iddia edilən bir sıra ölkələrdə gəlir və mənfəət vergisinin dərəcəsi çox yüksəkdir. Ölkəmizdə isə orta aylıq əməkhaqqı 500-600 manat civarında olduğu halda, qeyri-neft sektorunda 8.000 manata qədər əməkhaqqı alan şəxslər gəlir vergisindən ümumiyyətlə azaddırlar. Bu güzəşt daha çox işçilərin əhatə olunması üçün tətbiq edilir.

Mütəxəssislərin fikrincə, tibb sahəsində ƏDV-nin daha aşağı dərəcə ilə diferensial tətbiqi bu sahədə dövriyyələrin şəffaf uçotunun bərpa edilməsindən sonra mümkündür

Dövlət tərəfindən verilən güzəştlər əksər sahələri əhatə edir və hazırda ondan kifayət qədər insanlar yararlanır. Hökumət ölkədə şəffaf və sağlam biznes mühitinin təminatı üçün qanunvericilikdə dəyişikliklərlə bağlı təkliflər üzərində mütəmadi iş aparır. Qanunlar hökumətin verdiyi təkliflər əsasında Milli Məclisdə qəbul olunur. Vergi güzəştləri ilə bağlı təkliflərin təqdim edilməsində ictimai qurumlar, təşkilatlar, assosiasiyalar fəal olmalıdır. Vergi güzəştləri ayrı-ayrı fərdlərin güzəşt istəməsi ilə müəyyən edilmir. Sahibkarların ictimai təşkilatları həmin sahələrdə mövcud vəziyyəti, ilk növbədə, bu klasterlərdə çalışan sahibkarların öz arasında müzakirə etməli, sahənin inkişafı üçün prioritet təklifləri müəyyən etməli və əsaslandırılmış təkliflərlə (o cümlədən hər hansı güzəştlərin müəyyən olunması ilə bağlı) hökumətə çıxmalıdırlar. Ölkənin vergi siyasəti yalnız bir qurum tərəfindən müəyyən edilmir, bu sahəyə məsul olan dövlət qurumlarının, o cümlədən vergi-büdcə-maliyyə siyasəti üzrə Maliyyə və Vergilər nazirliklərinin, sahəyə dövlət tənzimlənməsini həyata keçirən aidiyyəti mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının və s. aktiv müzakirəsi ilə hökumət tərəfindən qəbul edilir. Hökumət hər zaman sahibkarların ictimai təşkilatlarının irəli sürdükləri bu kimi əsaslandırılmış təklifləri biznes dairələri və işgüzar cəmiyyətlə açıq müzakirə edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, güzəştlər birtərəfli deyil, dövlətin və işgüzar cəmiyyətin maraqlarının uzlaşması şəraitində təqdim olunur. Güzəşt əldə edən struktur dövlət qarşısında öhdəliyini şəffaf şəkildə yerinə yetirməlidir.

Sosial islahatlar, diferensial ƏDV

Azərbaycanda insanların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində zəruri addımlar atılır. Aparılan islahatlar sosial rifahın yüksəldilməsinə xidmət edir. Bu tendensiya beynəlxalq hesabatlarda öz təsdiqini tapıb. "Doing Business 2019" hesabatında Azərbaycan dünyanın 10 ən islahatçı dövləti siyahısına daxil edilərək dünyanın ən çox islahat aparan ölkəsi elan olunub. Hesabatda Azərbaycanın mövqeyi 2017-ci illə müqayisədə 32 pillə irəliləyərək 190 ölkə arasında 25-ci yerdə qərarlaşıb və Müstəqil Dövlətlər Birliyi ölkələri arasında lider mövqeyə yüksəlib. Hesabatda ölkəmizin "biznesə başlama" meyarı üzrə dünyada 9-cu, "vergilərin ödənişi" meyarı üzrə isə 28-ci yerdə qərarlaşdığı, ümumi vergi dərəcəsinin 40,8 faiz təşkil etdiyi bildirilir. Azərbaycan vergi yükünün yüksək olmadığı ölkələr sırasına daxildir. Bununla belə, ölkədə vergi yükünün optimallaşdırılması sahəsində islahatlar aparılır.

Güzəşt problemin həlli deyil, onun həllinə aparan yoldur

"2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə Dövlət Proqramı"na əsasən, ƏDV dərəcəsinin diferensiallaşdırılması sisteminin tətbiqi üçün Vergilər Nazirliyində işçi qrup yaradılıb. Hazırda ölkədə bu sistemin tətbiqi imkanları barədə təhlillər aparılır. Mütəxəssislərin fikrincə, tibb sahəsində ƏDV-nin daha aşağı dərəcə ilə diferensial tətbiqi bu sahədə dövriyyələrin şəffaf uçotunun bərpa edilməsindən sonra mümkündür. Çünki uçot intizamı bərpa olunmadığı halda, ƏDV-nin diferensial dərəcəsinin tətbiqinin bu sahənin inkişafına və istehlak qiymətlərinin aşağı salınmasına müsbət təsir etməsi mümkün deyil. Şəffaf uçot olmadığı təqdirdə, ƏDV-nin diferensial dərəcəsinin tətbiqi səmərəsiz olur. Bu sahədə səlahiyyətli dövlət orqanları tərəfindən birgə tədbirlərin həyata keçirilməsinə və elektron hesabatlılıq sisteminin qurulmasına ehtiyac var.

Ən əsası, insanlar öz məsuliyyətini və büdcə qarşısında öhdəliyini başa düşməlidirlər. Uçotun bərpa olunması və şəffaf fəaliyyət üçün dövlət tərəfindən kifayət qədər güzəştlər mövcuddur. Lakin güzəşt problemin həlli deyil, onun həllinə aparan yoldur. Vergi güzəştlərindən bəhrələnmək üçün yeganə şərt sahibkarların qanunlara əməl etməsi və bu qanunlar çərçivəsində şəffaf və dürüst fəaliyyət göstərməsidir.

Tibb sahəsi insanların səhhəti ilə bağlı sosial məsuliyyət daşıyan strateji sektordur. Tibb işçiləri həm cəmiyyət, həm də dövlət qarşısında ədalətli fəaliyyət göstərməlidirlər. Şəffaf fəaliyyət daha sağlam gələcəyin qurulması deməkdir.

"vergiler.az"
OXŞAR MÖVZULAR