Impera

XƏBƏR LENTİ
08:50Fizuli Məmmədovdan Azərbaycan jurnalistlərinə təbrik mesajı13:35Mübariz Qurbanlı Qaxda vətəndaşları qəbul edəcək12:59Festivalla bağlı daşımalar başladı12:23Jurnalistlərin Şəkiyə mediaturu təşkil edilib-FOTOLAR12:03Zərurət yaranacağı təqdirdə Metropoliten ehtiyat qatarlar xəttə buraxılacaq11:35Kassa çeklərinin təqdim olunması ilə bağlı vergi nəzarəti tədbirlərinə başlanıb10:30İlahiyyat İnstitutunun tələbələri Türkiyəyə “Yay məktəbi”nə yola düşüb10:00“Azəriqaz”da təcili səyyar xidmət yaradıldı09:46BDU beynəlxalq reytinq agentliyinin sıyahısında09:30Atəşkəsin pozulması halları intensivləşdi16:15Xaçmazda “Dini maarifçiliyin təşkilində qadınların yeri və rolu” mövzusunda regional konfrans keçirilib15:41İlk Carlsberg Summer Cup futbol turnirinin qalibi müəyyən oldu15:23Padar-Böyük Söyüdlü-Qarabulaq-Çaldaş avtomobil yolu yenidən qurulur14:51STM-də millət vəkili Əli Hüseynli ilə görüş keçirilib14:18“Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində diaspor amili: KİV-in rolu və müasir proseslər” mövzusunda tədbir keçirilib-FOTOLAR14:00AQTA FAO ilə birlikdə yeni layihənin icrasına başlayır13:44Siqaret və spirtli içkilərin qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkə ərazisinə gətirilməsinin qarşısı alınıb13:28Şəmkirdə ölmüş vəziyyətdə kəsilən heyvan cəmdəyi aşkarlanıb13:02Arıçılara 4265330 manat subsidiya veriləcək12:55Əli Kərimlinin "vətənpərvər"lik damarı tutub12:42Azərbaycanla Gürcüstan arasında strateji dostluq münasibətləri möhkəmdir11:58“Loqos” da Prof.Dr. İshak Özkan ilə görüş keçirilib11:18Hərbi birlikdə təlim-metodiki toplantı keçirilib10:49Avropa Komissiyasının rəhbəri bəlli oldu09:55Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində hüquqi şəxslərin qeydiyyatı başlayıb09:40Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00Azərbaycan-Əfqanıstan iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupunun ilk iclası keçirilib21:09İsraillə vergi sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib20:02Dövlət Komitəsində Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüş keçirilib19:48Azərbaycanla İtaliya arasında tibbin inkişafı və gələcək əməkdaşlığın qurulmasına dair görüş keçirilib19:15“Mövcud biznesin inkişafı və pul axını” mövzusunda seminar keçiriləcək18:35Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi heç bir kənd təsərrüfatı məhsulunun qiymətinin müəyyənləşməsində iştirak etmir18:00Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqının qətiyyətli addımlarından sonra MeqaFon şirkəti bir daha belə bir addım atmaz-VİDEO17:42Biləsuvar rayonunda məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbələrin içməli su təchizatı yaxşılaşdırılır17:00Azərbaycan və Əfqanıstan arasında nəqliyyat və İKT sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub17:00Azərbaycanda bu günədək 3086495 ton taxıl yığılıb16:45İqtisadiyyat naziri Əfqanıstan nümayəndə heyəti ilə görüşüb16:08Latviyada təhsil təqaüd proqramının nəticələri açıqlanıb15:28ATXƏM nümayəndə heyəti İqdırda "15 temmuz Milli Birlik və Demokrasi günü" tədbirlərinə qatılıb-FOTOLAR14:27Irandan Azərbaycana keçən qadının al paltarından "metadon" həbləri aşkar edildi14:09Zərdab–Qaravəlli avtomobil yolu yenidən qurulur13:45Sabahın hava proqnozu açıqlanıb13:02Milli Qəhrəman Zabit Quliyev ziyarət olunub12:13Rusiyanın “Minbar” jurnalında Azərbaycan haqqında yazılar dərc olunub10:44RAİ-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri cəbhə bölgəsində yaşayan gənclərlə görüşüb10:19Pedaqoji mühazirələrin nəticələri bəlli olub10:05Keşikçidağ məbədi ətrafında baş verənlər təxribat deyil09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir18:17Azərbaycan və Gürcüstan məcburi strateji ortaqdırlar18:14Sabirabadda “Din və ideoloji təhlükəsizlik” mövzusunda seminar-müşavirə keçirilib17:40Aqrar sahə üzrə KOB-lara öz təsərrüfatlarında təlimlər keçirilir17:37Diaspor gəncləri rəsmi şəxslərlə görüşüb17:08Gürcüstanın Azərbaycandakı səfiri XİN-ə çağırılıb və izahat istənilib16:50Azərbaycan güclü olmağa məhkumdur16:42İdmançı və məşqiçilərlə görüş keçiriləcək16:26QHT sədri 15 iyul şəhidinin ailəsinə baş çəkib16:09Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında ixtisasartırma təlimlərinə qatılan növbəti gömrükçü qrupu ilə görüş keçirilib.15:43Binəqədi rayonunda “Diplomatiya Akademiyası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş təşkil edilib15:31AQTA magistr təhsili almaq üçün qəbul olunmuş şəxslərə müraciət edir15:17Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı MeqaFonu səhvini düzəltməyə mıəcbur etdi15:03Salyanda uzunluğu 17.2 km olan yerli əhəmiyyətli avtomobil yolu yenidən qurulur14:46Azərbaycan dünya ölkələri arasında öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir14:15“Türk Hava Yolları” qitələrarası uçuşlarda sərnişinlərə yeni dəstlər təqdim edir13:18Sabah hava necə olacaq?13:03Ankara Qərbin bir nömrəli hədəfi halına gəldi13:00Qubada kütləvi zəhərlənmə: 5 nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib12:41Vətəndaşın çantasında və üzərində mobil telefonlar aşkarlanıb12:34Gəncədə məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbə telefonlaşdırıldı12:21Türkiyə Aralıq dənizində təbii qaz rezervi aşkarlayıb12:08AQTA-nın jurnalnın ilk nömrəsi çapdan çıxıb11:56BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə edilib11:43Mübariz Qurbanlı Amerikaya səfərə gedir11:36DANX nümayəndələri sürücülərin peşə hazırlığı üzrə Avropa İttifaqı təcrübəsi ilə tanış olacaqlar11:20Energetika Nazirliyinin rəhbərliyi vətəndaşları qəbul edəcək10:34Qaxda zəlzələ olub10:27Quba və Xaçmazda qanunsuz heyvan kəsiminin qarşısının alınması ilə əlaqədar reyd keçirilib10:13RAİ:“MeqaFon-un Qarabağı müstəqil dövlət sayması Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinə təhlükədir”10:00Səhiyyə Nazirliyi Şəki Xan Sarayında xəsarət alanların son vəziyyətini açıqlayıb09:45Məktəblimiz beynəlxalq olimpiadanın qalibi olub09:29Cəbhədə nisbi sakitlikdir09:00İntizamlı məhbuslara həbsxana kameralarının açarları veriləcək15:57Azərbaycan və Türkiyə QHT-ləri əməkdaşlıq protokolu imzaladı-FOTOLAR15:30“Heydər Əliyev: dəyərlərimizin keşiyində” adlı sənədli film hazırlanıb14:47ƏDV bəyannamələrini vergi orqanları dolduracaq13:32“İslam Sivilizasiyası Qafqazda” II Beynəlxalq Simpoziumunun iştırakçıları “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunda12:44Su-25 hücum təyyarələrinin döyüş atışlı uçuş məşqləri keçirilib-VİDEO12:28Biznesin inkişaf etdirilməsi mövzusunda görüş keçirilib12:00Rusiya nə qədər Türkiyə ilə yaxınlaşsa da, Moskva Ankaranı Cənubi Qafqazda yaxın buraxmayacaq11:40Fizuli Məmmədovun xeyriyyəçilik fəaliyyətini örnək kimi təbliğ etmək lazımdır-VİDEO11:03Güclü külək dalğanın hündürlüyünü 4,7 metrə çatdırıb10:51Dövlət Komitəsində Cümhuriyyət varislərinə medallar təqdim olunub10:25Müstəqillik yolunun astanası - 14 iyul 1969-cu il09:33Təmas xəttində nisbi sakitlikdir20:46“Diaspor fəaliyyəti və media” mövzusunda müzakirə aparılıb20:09BNA-dan küləkli hava ilə bağlı xəbərdarlıq19:21Müasir müstəqil Azərbaycan ulu öndər Heydər Əliyevin şah əsəridir18:20“Kənddən Şəhərə” satış mərkəzinin Əhmədli filialı istifadəyə verilib16:48Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin əməkdaşları ulu öndəriun xatirəsini yad edib16:34Partiya sədrindən erməni nazirə çağırış16:18Fövqəldövləti idarə edən Siyasət Dahisi
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Temmuz 2019 (389)
Haziran 2019 (568)
Mayıs 2019 (846)
Nisan 2019 (647)
Mart 2019 (323)
Şubat 2019 (329)

«    Temmuz 2019    »
PtSaÇaPrCuCtPz
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 

Cənubi Qafqazda Qərb-Şimal geosiyasi rəqabəti

06 İyul 2019, 15:06   


Newscenter.az.6.07.2019. Cənubi Qafqazda hazırda Gürcüstan və Ermənistanda Qərb-Şimal geosiyasi rəqabəti gedir. Bu mübarizəyə Pol Qoblun statina uyğun şərh vermək məqsədəuyğun olar. Qobl Ermənistanı alət, Gürcüstanı isə yol adlandırır. Azərbaycana isə nemət deyir. Azərbaycana sonra gələcəm, hazırda əsas məsələ Gürcüstan və Ermənistandır. Bu iki ölkədə ciddi keyfiyyət dəyişiklikləri gedir. Rusiya, yol olan Gürcüstanı, Qərb isə alət olan Ermənistanı ələ keçirməyə çalışır. Bu cür dəyişim özünü Gürcüstanda rus yönümlülərin, Ermənistanda isə Qərbyönümlülərin artmasında göstərir.

Qərb Cənubi Qafqaz regionunda Moskva ilə açıq konfrantasiyaya gedəcək şəxslərin hakimiyyətdə təmsil olunmasına maraqlı deyil. Gürcüstanda, İvanaşvili Saakaşvilidən fərqli olaraq Moskva ilə konfrantasiyaya getmədi. Burada İvanaşvilinin Moskvada iş adamı kimi yetişməsinin də mühüm təsiri və rolu var. Hazırda 5,6 mld dollar varidata malik Gürcüstanın boz kardinalı, Rusiya bazarından imtina etmədi. Boz kardinal bu bazarı əldə saxlamaq və Rusiya ilə ticarət əlaqələri ilə faydalanaraq Avro-Atlantik inteqrasiyaya davam edirdi. Təbii ki bu da daxildə toplumun etirazına tuş gəlməmək üçün idi. Hər nə qədər İvanaşvili Rusiya ilə əlaqələrdən imtina etmək istəməsə də, Avrointeqrasiyadan geri çəkilə bilməzdi, bu mümkün deyildi, Gürcüstanın geri dönüşü yox idi. Gürcüstanın, Rusiya ilə artan ticarət əlaqələri, bu ölkədə avroskeptiklərin genişlənməsi, panprovaslanizmin artan trendi, Rusiya üçün böyük avantaj idi.

Regionun digər dövləti olan Ermənistanda, Rusiya olduqca güclüdür və Moskvanın təsir dairəsindən Ermənistanı çıxartmaq elədə asan deyil. Üstəlik Qarabağın iplərinin Kremldə olmasını nəzərə alsaq, Ermənistanın və Ermənistanı Rusiyanın orbitindən çıxartmaq istəyənlərin işi heçdə asan deyil. Paşinyana gəldikdə o Terpetrosyanın səhvini edib, Bakı ilə birbaşa dialoqa meyl etmək istəmir, istəsədə buna gedə bilməz. İndi ona qarşı güclü təzyiq olduğu dövrdə o çalışır ki, Qarabağı danışıqlar masasına cəlb etsin və bununla Qarabağı müstəqil formatda göstərsin, bununla Ermənistan siyasətində Qarabağ faktorunu zəiflətsin, eləcə də Qarabağın müstəqil görüntüsü ilə daxildə ultra cəmiyyətin etirazları qarşısında xüsusilə Qarabağ klanının təzyiqləri qarşılığında tab gətirsin.

Regionda dövlətlər uğrunda açıq mübarizə risklidir. Xüsusilə Qərb və ya digər aktorlar bu regionda Rusiya faktoru ilə hesablaşırlar. İqtisadi cəhətdən şimal qonşumuz zəif olsa da, hərbi cəhətdən güclüdür, əlavə olaraq bu regionu çox yaxşı tanıyır və yaxındı. Bu baxımdan mərhələli və ehtiyatlı siyasət gedir.

Gürcüstanda son baş verənlərin digər bir səbəbi Anakliya limanın inşasıdır. Bu liman Qara dəniz sahilində inşa edilməlidir. Lahiyənin kapital dəyəri 2,5 mld dollar təşkil edir. Bu lahiyə Gürcüstan İnvestisiya qrupu, Gürcüstan pan avropaçıları habelə ABŞ və İngiltərə tərəfindən dəstəklənir. Hətta lahiyə üzrə tenderi Amerikalılar qazanmışdı. Son dövrlər bu lahiyə ilə Çin investorları da aktiv maraqlanırlar. Bu lahiyənin əsas donoru İvanaşvili ilə vaxtilə ittifaqda olan ölkənin digər oliqarxı Mamuko Xazaradzedir. O TBC bankının sədri, həmçinin Amerikada səhmlərə malik oliqarxdi. Ona qarşı ciddi ittihamlar var. Bununda əsas səbəbi İvanaşvilinin ölkəni monooliqarxik sistemdə idarə etmək arzusu və polioliqarxik sistemə transformasiyanın qarşısını almaqdır. Bu lahiyənin digər iki mühüm məqsədi var. İvanaşvili bu lahiyəni daha çox iqtisadi aspektdən istifadə etmək istəyir. Lakin ABŞ-ın bu limanda baza açmaq kimi niyyətlərinin olduğu guman edilir. Təbii ki, Rusiya Vaşinqtonun Qara dənizdə baza açmasına əsla razı olmuyacaq. Buna görə də kilsə, özünə yaxın qrup və hərəkətlar vasitəsilə bu prosesə mane olmağa çalışır. NATO baş katibi Stoltenberqin, Gürcüstanın NATO-ya üzvlükdə Gürcü rəsmilərinin qətiyyətindən də aslı olduğu fikri alyansın məhz bu faktorlara işarə etdiyini göstərir. Zurabaşvili də bundan əvvəl ABŞ-ın baza açmasının indi lazım olmadığını qeyd etmişdi.
Bütün bu proseslərdə Azərbaycan hardadır?

Qara dənizdə NATO və onun lideri ABŞ-ın güclənməsi Azərbaycanın maraqları çərçivəsindədir. Belə olan halda, Qara dənizdə Rusiyanın gücünə qarşı balans yaranacaq. Qara dəniz hövzəsi, Cənubi Qafqazın Qərblə kommunikasiyasi və regionda Rusiyanın gücünün balanslaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Buna görə Bakı hələlik bu prosesləri arxadan izləyir. Təbii ki, Gürcüstan-Rusiya gərginliyi və Tbilisinin şimaldan uzaqlaşması bizim maraqlarımıza uyğundur. Anakliya limanına gəldikdə bu limanda digər bir məsələ LNG terminalının tikintisidir. Bu amilin gecikməsi də bizim üçün müsbət xəbərdi. Çünki bu terminalla Gürcüstan Azərbaycandan enerji aslılığını azaltmaq istəyir. Limanın gecikməsi və terminalın inşasında problemlər bizim üçün zaman tanıyır. Azərbaycan Poti limanının dominant qalmasına daha çox çalışmalıdır.

Kamran Sultanlı, müstəqil ekspert
OXŞAR MÖVZULAR