Xəzər dənizində "oksigen aclığı" zonaları aşkar edilib
Tarix: Bu gün, 08:06
Xəzər dənizinin şimal-qərbində aparılan ekspedisiya tədqiqatları oksigen səviyyəsinin aşağı olduğu zonaları müəyyən edib. Bu, Dağıstanda dənizə xeyli miqdarda üzvi maddə daşıyan güclü daşqınlar və sellərin nəticəsi ola bilər. Bu barədə TASS-a Rusiya Elmlər Akademiyasının P.P.Şirşov adına Okeanologiya İnstitutunun mətbuat xidmətindən bildiriblər.
"Xəzər dənizinin Rusiya sektorundakı ekosistemin sürətli yerində qiymətləndirilməsi aparılaraq alt təbəqədə həll olmuş oksigen səviyyəsinin azaldığı zonalar müəyyən edilib. Bu fenomen şaquli mübadilənin pozulması və alt təbəqəyə kifayət qədər oksigen tədarükünün olmaması ilə əlaqəli ola bilər. Digər mümkün səbəb antropogen amillərdir: bu il Dağıstan Respublikasında baş verən güclü daşqın və sel daşqınlarından sonra Xəzər dənizinə xeyli miqdarda üzvi maddələrin daxil olması riski var ki, onların bolluğu sonradan hipoksik zonaların inkişafına səbəb ola bilər", - deyə bəyanatda bildirilir.
Alimlər qeyd ediblər ki, qarşıdan gələn laboratoriya işləri hadisənin dəqiq səbəbini müəyyən etməyə kömək edəcək. Ekspedisiya zamanı alimlər asılı maddə, zoo-, mero- və ferruginoz plankton, zoobentos və mikroplastiklər üçün nümunələr toplayıblar. Tədqiqat Xəzər dənizinin Rusiya sektorunun 12 millik və iqtisadi zonalarında "Deneb" gəmisində Rusiya Elmlər Akademiyasının P.P.Şirşov adına Okeanologiya İnstitutunun, Rusiya Elmlər Akademiyasının Cənub Elmi Mərkəzinin və Rusiya Elmlər Akademiyasının Dağıstan Federal Tədqiqat Mərkəzinin Xəzər Bioloji Resurslar İnstitutunun alimlərinin iştirakı ilə aparılıb.
Tədqiqat zamanı Dağıstan sahillərinin 12 mil zonasındakı alt təbəqədə stansiyalarda həll olmuş oksigen səviyyəsinin azaldığı və zooplankton icmasının zəif olduğu ərazilər müşahidə edilib. Alimlər həmçinin 2024-cü ilin oxşar məlumatları ilə müqayisədə dənizin isti təbəqəsində bir dəyişiklik qeydə alıblar. Yüksək su temperaturu - təxminən 20 dərəcə Selsi - jelatin planktonun böyüməsini asanlaşdırıb və xərçəngkimilərin, rotiferlərin və kiçik bentik orqanizmlərin sürfə formalarının sıxlığını azaltmışdır.
"Ümumiyyətlə, tədqiqatın nəticələri Xəzər dənizinin Rusiya sektorunda sabit ekosistemin olduğunu göstərir; heç bir potensial təhlükəli fenomen aşkar edilməyib", - deyə ekspedisiya iştirakçısı, Rusiya Elmlər Akademiyası Okeanologiya İnstitutunun Xəzər filialının kiçik elmi işçisi Mariya Biryukova bildirib. Onun sözləri hesabatda sitat gətirilib.













































