Xalqın varlığını yaşadan, onu tarix səhnəsində tanıdan və gələcəyə daşıyan ən böyük mənəvi sərvət onun ana dilidir. Dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın düşüncə tərzini, milli yaddaşını, adət-ənənələrini, ədəbiyyatını və mədəniyyətini yaşadan müqəddəs dəyərdir. Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımızın mənəvi varlığını qoruyaraq zəngin inkişaf yolu keçmiş, bu gün müstəqil dövlətimizin rəsmi dili və milli kimliyimizin əsas sütunlarından birinə çevrilmişdir. Məhz buna görə də hər il 1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü ölkəmizdə böyük ehtiramla qeyd olunur.
Azərbaycan dili qədim türk dilləri ailəsinə mənsub olub, əsrlər boyu xalqımızın həyat yolu ilə birlikdə inkişaf etmişdir. Bu dil Nizami Gəncəvi, İmadəddin Nəsimi, Məhəmməd Füzuli, Molla Pənah Vaqif, Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə kimi görkəmli söz ustalarının yaradıcılığı ilə zənginləşmiş, milli-mənəvi dəyərlərimizin daşıyıcısına çevrilmişdir. Azərbaycan dili bu gün də elmin, təhsilin, mədəniyyətin və dövlət idarəçiliyinin əsas dilidir.
Dilin inkişafında yazı sistemi mühüm rol oynayır. Tarix boyu xalqımız müxtəlif əlifbalardan istifadə etmişdir. Uzun müddət ərəb qrafikalı əlifba işlədilmiş, XX əsrin əvvəllərində maarifçilik hərəkatının təsiri ilə əlifba islahatlarına başlanılmışdır. 1929-cu ildə latın qrafikalı əlifba qəbul edilmiş, 1939-cu ildən kiril qrafikası tətbiq olunmuşdur. Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra isə milli-mənəvi dəyərlərə qayıdışın mühüm tərkib hissəsi kimi latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçid həyata keçirilmişdir. Bu islahat yalnız yazı sisteminin dəyişdirilməsi deyil, həm də müstəqillik ideyalarının, milli özünüdərkin və dünya ilə inteqrasiyanın mühüm göstəricisi olmuşdur.
Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmləndirilməsi və inkişaf etdirilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində hələ sovet dövründə Azərbaycan dilinin dövlət dili statusu qorunmuş, müstəqillik illərində isə ana dilinin inkişafı dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Heydər Əliyev deyirdi: “Hər bir xalqın milliliyini, mənəvi dəyərlərini yaşadan, inkişaf etdirən onun dilidir.” Bu fikirlər ana dilimizin xalqımız üçün necə böyük əhəmiyyət daşıdığını aydın şəkildə ifadə edir. Onun imzaladığı 9 avqust 2001-ci il tarixli Fərmanla 1 Avqust Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü təsis edilmiş, latın qrafikalı əlifbanın tam tətbiqi təmin olunmuşdur. Bununla yanaşı, Azərbaycan dilinin saflığının qorunması, ədəbi dil normalarının möhkəmləndirilməsi və ana dilində nəşrlərin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir.
Bu gün həmin siyasət Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Müasir dövrün çağırışları nəzərə alınaraq Azərbaycan dilinin qorunması, inkişaf etdirilməsi və rəqəmsal mühitdə mövqeyinin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl dövlət siyasəti həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlar və dövlət proqramları Azərbaycan dilinin elektron informasiya məkanında istifadəsinin genişlənməsinə, klassik və müasir ədəbiyyatın təbliğinə, kitab nəşrinin inkişafına və dil mədəniyyətinin yüksəldilməsinə mühüm töhfə vermişdir. Dövlət başçısının “Azərbaycan dili o qədər zəngindir ki, heç bir xarici kəlməyə ehtiyac yoxdur.” fikri hər birimizi ana dilimizin saflığını qorumağa və ona böyük həssaslıqla yanaşmağa çağırır.
Azərbaycan dilinin gələcək inkişaf istiqamətləri ölkənin uzunmüddətli mədəni inkişaf strategiyası olan “Mədəniyyət 2040” Konsepsiyasında da öz əksini tapmışdır. Konsepsiyada ana dilinin milli-mədəni irsin əsas daşıyıcısı kimi qorunması, gənc nəslin Azərbaycan dilinə bağlılığının gücləndirilməsi, rəqəmsal platformalarda Azərbaycan dilinin imkanlarının genişləndirilməsi, elektron resursların zənginləşdirilməsi və dil mədəniyyətinin yüksəldilməsi mühüm prioritetlər kimi müəyyən edilmişdir. Bu yanaşma göstərir ki, ana dili təkcə keçmişimizin yadigarı deyil, həm də gələcəyimizin inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən biridir.
Ana dilini qorumaq yalnız dövlət qurumlarının deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi məsuliyyətidir. Gündəlik həyatda ədəbi dil normalarına əməl etmək, Azərbaycan dilində danışmaq və yazmaq, milli ədəbiyyatımızı oxumaq, uşaqlarda ana dilinə sevgi formalaşdırmaq bu müqəddəs sərvətin yaşadılmasına xidmət edir. Çünki dilini sevən xalq tarixini, mədəniyyətini və dövlətçiliyini də qoruyur.
1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü bizə bir daha xatırladır ki, ana dilimiz xalqımızın mənəvi pasportu, milli kimliyimizin ifadəsi və dövlət müstəqilliyimizin əsas dayaqlarından biridir. Bu müqəddəs irsi qorumaq, zənginləşdirmək və gələcək nəsillərə olduğu kimi ötürmək hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Ana dilimizi yaşatmaq, əslində Azərbaycanın milli ruhunu, mədəniyyətini və gələcəyini yaşatmaq deməkdir.
Bərdə rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin fond mühafizi,
YAP fəalı Fəridə Süleymanova
