“Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında münasibətlər bu gün təkcə siyasi və diplomatik əlaqələrlə məhdudlaşmır. Bu münasibətlər tarix, mədəniyyət, qarşılıqlı etimad və ortaq iqtisadi maraqlar üzərində formalaşan strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə daxil olub.
Azərbaycan və Özbəkistanın birlikdə təxminən 50 milyona yaxın əhalini əhatə edən böyük istehlak və əmək bazarı yaratması, iki ölkənin coğrafi mövqeyi isə bu əməkdaşlığın regional miqyasını daha da genişləndirir.
Azərbaycanın Xəzər dənizinə çıxışı, Bakı Limanı, Ələt Azad İqtisadi Zonası və Şərq–Qərb nəqliyyat dəhlizindəki mövqeyi Özbəkistan üçün Avropa bazarlarına çıxış imkanlarını artırır. Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın mərkəzində yerləşərək Azərbaycan üçün Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və daha geniş regiona çıxış baxımından mühüm tərəfdaşdır.
Bu baxımdan Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığına yalnız iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi prizmasından baxmaq düzgün olmaz. Əsl potensial Azərbaycan–Xəzər–Mərkəzi Asiya–Çin–Avropa xətti boyunca formalaşan böyük iqtisadi məkanın yaradılmasındadır.
Bugünkü dünya iqtisadiyyatında logistika artıq sadəcə yükdaşıma sektoru deyil. Logistika sənaye, enerji, maliyyə, texnologiya və investisiyanın hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Orta Dəhlizin inkişafı Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri üçün bu baxımdan tarixi imkan yaradır.
Biz qarşıdakı illərdə əməkdaşlığın aşağıdakı istiqamətlərdə daha böyük miqyas alacağını düşünürük:
1. Nəqliyyat və logistika – Xəzər üzərindən daşımaların artırılması, dəmir yolu və liman infrastrukturlarının inkişafı və Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi.
2. Sənaye əməkdaşlığı – Azərbaycanda və Özbəkistanda birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, məhsulların yalnız daxili bazarlara deyil, üçüncü ölkələrə ixracı.
3. Enerji – neft və qazla yanaşı, günəş, külək və digər bərpa olunan enerji mənbələri üzrə birgə layihələrin genişləndirilməsi.
4. Rəqəmsal iqtisadiyyat və süni intellekt – iki ölkənin gənc və yüksək potensiallı insan resurslarını birləşdirərək regional texnologiya mərkəzlərinin yaradılması.
5. Kənd təsərrüfatı və qida sənayesi – aqrotexnologiyaların tətbiqi, emal müəssisələrinin yaradılması və ixrac yönümlü istehsalın artırılması.
6. Tikinti və şəhərsalma – müasir yaşayış kompleksləri, sənaye parkları, logistika mərkəzləri və ağıllı şəhər layihələri üzrə qarşılıqlı təcrübə və kapitalın birləşdirilməsi.
Mən hesab edirəm ki, növbəti mərhələdə əsas məsələ yalnız ticarət dövriyyəsini artırmaq deyil. Əsas məqsəd investisiya həcmini, birgə istehsalı və əlavə dəyər yaradan layihələrin sayını artırmaqdır.
Azərbaycan və Özbəkistan birlikdə daha böyük iqtisadi coğrafiyaya çıxış əldə edə bilər. Bu, 50 milyonluq bir bazarın deyil, Mərkəzi Asiya, Qafqaz, Türkiyə və Avropa bazarlarını birləşdirən yüz milyonlarla insanı əhatə edən nəhəng iqtisadi məkanın imkanlarından istifadə etmək deməkdir.
Aztürk Holding olaraq bizim baxışımız bundan ibarətdir:
Biz Azərbaycanla Özbəkistan arasında sadəcə məhsul alıb-satmaq deyil, birlikdə istehsal etmək, birlikdə investisiya qoymaq və birlikdə dünya bazarlarına çıxmaq modelini qurmalıyıq.
Çünki XXI əsrdə ölkələrin iqtisadi gücü yalnız sahib olduqları resurslarla deyil, həmin resursları texnologiyaya, sənayeyə, logistika imkanlarına və yüksək əlavə dəyərə nə qədər sürətlə çevirə bilmələri ilə ölçülür.
Azərbaycan və Özbəkistanın qarşısında belə bir tarixi imkan var.
Biz bu imkanlardan istifadə etməklə Mərkəzi Asiya ilə Azərbaycan arasında yeni iqtisadi körpü deyil, böyük və davamlı iqtisadi platforma yarada bilərik.
Bu platformanın əsas sütunları isə etimad, investisiya, texnologiya, logistika və qardaşlıqdır.
Mən əminəm ki, Azərbaycan və Özbəkistan qarşıdakı onilliklərdə regionumuzun iqtisadi inkişafının əsas lokomotivlərindən birinə çevrilə bilər.”
Güləli Bağırov
Aztürk Holding Prezidenti
