Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat ölkəmizin xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərini, Asiya regionu ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivlərini və Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin gələcək inkişaf hədəflərini əhatə edir. Bəyanatda iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, təhsil, turizm, nəqliyyat və rəqəmsal transformasiya sahələrində əməkdaşlıq, eləcə də hər iki ölkə üçün aktual olan mina problemi xüsusi yer tutub. Prezident İlham Əliyev bəyanatında Azərbaycan ilə Kamboca arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələsinə xüsusi diqqət yetirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, hazırda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi arzu olunan səviyyədə deyil. Bununla belə, mövcud siyasi münasibətlər, qarşılıqlı maraqlar və biznes dairələri arasında əlaqələrin yaradılması üçün əlverişli imkanlar gələcəkdə iqtisadi münasibətlərin genişlənməsinə zəmin yaradır. Prezidentin “Baş nazirin rəsmi səfərindən sonra həmin sahədə böyük canlanmanın şahidi olacağıq” fikri iqtisadi əlaqələrin inkişafı ilə bağlı gözləntiləri ifadə edir. Burada əsas məqsəd ticarət dövriyyəsini artırmaqla yanaşı, əməkdaşlığı davamlı və qarşılıqlı fayda gətirən mexanizmlər üzərində qurmaqdır. Bəyanatda ticarət və investisiya əməkdaşlığının praktiki məsələləri ilə məşğul olacaq birgə işçi qrupunun yaradılması barədə razılıq əldə edildiyi bildirilib. Bu mexanizm iki ölkənin iqtisadi imkanlarının araşdırılması, sahibkarların qarşılaşdıqları çətinliklərin müəyyənləşdirilməsi və perspektivli layihələrin irəli sürülməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməsi, nəqliyyat və logistika infrastrukturu, enerji və sənaye sahələrindəki təcrübəsi ilə beynəlxalq iqtisadi əlaqələr üçün imkanlar yaradır. Kambocanın Cənub-Şərqi Asiyada yerləşməsi isə Azərbaycan şirkətlərinin həmin regionun bazarlarını daha yaxından öyrənməsi üçün yeni perspektivlər aça bilər. Əlbəttə, bu imkanların reallaşması konkret biznes təşəbbüslərindən, qarşılıqlı maraqlardan və iqtisadi layihələrin səmərəli təşkilindən asılı olacaq.İki ölkə arasında sənayenin müxtəlif sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması imkanlarının müzakirəsi də diqqətəlayiqdir. Birgə istehsal yalnız məhsul mübadiləsinin genişlənməsi demək deyil. Belə əməkdaşlıq texnologiya və təcrübə mübadiləsinə, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, sahibkarlar arasında uzunmüddətli tərəfdaşlığın formalaşmasına da şərait yarada bilər. Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin iqtisadi gündəliyində mühüm məsələlərdən biri qarşılıqlı məlumatlılığın artırılmasıdır. Prezident İlham Əliyev bəyanatında məsafə ilə yanaşı, məlumat çatışmazlığını da əməkdaşlığın genişlənməsində aradan qaldırılmalı olan amillər sırasında göstərib. Müasir dövrdə coğrafi məsafə iqtisadi münasibətlərin inkişafını əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha az məhdudlaşdırır. Rəqəmsal platformalar, beynəlxalq sərgilər, biznes forumları, elektron ticarət və logistika həlləri şirkətlərə uzaq bazarlara çıxış imkanları verir. Lakin bunun üçün sahibkarların qarşı tərəfin bazarı, istehlakçı tələbatı, qanunvericiliyi, vergi sistemi və investisiya mühiti haqqında dolğun məlumata malik olması vacibdir.
Azərbaycan Respublikası ilə Kamboca Krallığı arasında imzalanmış sənədlər
12 oktyabr 2026-cı ildə Prezident İlham Əliyevin və Baş nazir Hun Manetin iştirakı ilə Azərbaycan Respublikası ilə Kamboca Krallığı arasında imzalanmış sənədlərin mübadiləsi mərasimi keçirilib. Üç sənədin mübadiləsi təhsil, vergi əməkdaşlığı və ticarət-iqtisadi əlaqələrin inkişafı baxımından əhəmiyyət daşıyır. AZƏRTAC-ın rəsmi məlumatı
1. ADA Universiteti ilə Kambocanın Diplomatiya və Beynəlxalq Əlaqələr Milli İnstitutu arasında əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu
2. Gəlirlərə görə vergilərə münasibətdə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və vergidən yayınmanın, habelə vergi üstünlüklərindən sui-istifadənin qarşısının alınması haqqında Saziş
3. Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Kamboca Krallığı Hökuməti arasında ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi
Azərbaycanın dövlət xidmətləri sistemində formalaşdırdığı təcrübənin digər ölkələrdə maraq doğurması dövlət idarəçiliyi sahəsində beynəlxalq təcrübə mübadiləsinin əhəmiyyətini göstərir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında “ASAN xidmət” modelinə xüsusi yer verilməsi bu istiqamətin Azərbaycan–Kamboca münasibətlərində də müzakirə olunduğunu göstərir. Dövlət xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması, müraciət proseslərinin sadələşdirilməsi və rəqəmsal vasitələrdən istifadə müasir idarəçilik sistemlərinin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Kambocanın bu modelə marağı gələcəkdə müvafiq qurumlar arasında təcrübə mübadiləsi və peşəkar dialoq üçün imkan yarada bilər. Belə əməkdaşlıq yalnız texniki həllərin öyrənilməsi deyil, həm də xidmətlərin təşkili, vətəndaş məmnunluğunun ölçülməsi və institusional təcrübənin bölüşdürülməsi baxımından əhəmiyyətli ola bilər.
Azərbaycan və Kamboca arasında münasibətlərin inkişafı üçün siyasi dialoqun iqtisadi, humanitar və institusional əməkdaşlıqla tamamlanması vacibdir. Oktyabrın 12-də keçirilən görüşlərdə müzakirə olunan məsələlər bu əlaqələrin genişləndirilməsi üçün bir neçə istiqaməti ön plana çıxarıb. İlk növbədə, ticarət və investisiya sahəsində əldə olunan razılaşmaların konkret layihələrə çevrilməsi, birgə işçi qrupunun fəaliyyətinin səmərəli təşkili və sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulması əhəmiyyət daşıyır. Biznes-forumlar bu prosesdə iqtisadi imkanların müəyyənləşdirilməsi və tərəfdaşların tapılması üçün platforma rolunu oynaya bilər. İkinci mühüm istiqamət mina təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlıqdır. Hər iki ölkənin bu problemlə üzləşməsi təcrübə mübadiləsi və müvafiq qurumlar arasında əlaqələrin qurulması üçün əsas yaradır. Bu sahədə əməkdaşlığın əsas məqsədi insan həyatının qorunması, təhlükəli ərazilərin təhlükəsizləşdirilməsi və minanın yaratdığı humanitar nəticələrin azaldılması olmalıdır. Üçüncü istiqamət təhsil və humanitar əlaqələrdir. Tələbə mübadiləsi, akademik əməkdaşlıq və diplomatik hazırlıq sahəsində əlaqələrin genişlənməsi gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirə bilər. Nəhayət, nəqliyyat, turizm və rəqəmsal transformasiya sahələrində imkanların araşdırılması ikitərəfli münasibətlərin daha çox sahəni əhatə etməsinə şərait yarada bilər.

Məqalə üçün əsas rəsmi mənbələr
• Prezident İlham Əliyevin və Hun Manetin mətbuata bəyanatları — Prezident.az
• Azərbaycan–Kamboca sənədlərinin mübadiləsi — AZƏRTAC
• Azərbaycan Respublikası ilə Kamboca Krallığı arasında ikitərəfli münasibətlər — XİN
• İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri ilə geniş tərkibdə görüşü — Prezident.az
• Azərbaycan–Kamboca biznes-forumu barədə məlumat — AZƏRTAC


Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
“Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları” Facebook qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
Yeni Azərbaycan Partiyasının fəal üzvü