Dövlətçilik anlayışı yalnız inzibati idarəetmə deyil, bu, zamanla formalaşan və dərin fəlsəfi dayaqlara söykənən bir məsuliyyət sistemidir. Azərbaycan dövlətçiliyinin müasir mərhələsində bu sistemin əsas xətti vətəndaş və məmur münasibətlərinin etik və hüquqi balans üzərində qurulmasıdır. Bu balans təsadüfi deyil, bu, ardıcıl siyasi iradənin və düşünülmüş strategiyanın nəticəsidir.

İlham Əliyev tərəfindən formalaşdırılan idarəçilik modeli klassik hakimiyyət anlayışını xidmət fəlsəfəsi ilə əvəz edir. Bu yanaşmada məmur artıq yalnız qərar verən subyekt deyil, o, dövlətin vətəndaşa olan borcunun icraçısıdır. Dövlətin legitimliyi isə məhz bu xidmətin keyfiyyəti ilə ölçülür.

Azərbaycan Respublikasında icra hakimiyyətinin təməli yalnız hüquqi mexanizmlərlə deyil, eyni zamanda mənəvi və etik prinsiplərlə möhkəmləndirilir. Prezidentin mütəmadi çıxışları, müşavirələri və strateji istiqamətləndirici bəyanatları bir növ institusional tərbiyə funksiyası daşıyır. Bu çıxışlar sadəcə idarəetmə göstərişi deyil, dövlət aparatına ünvanlanan davamlı bir ideoloji və etik mesajdır: məmur xalqın xidmətçisidir və bu xidmət şəffaf, məsuliyyətli və vicdanlı olmalıdır.

Bu fəlsəfənin ən mühüm tərəfi onun davamlılıq prinsipidir. Dövlət idarəçiliyində dövri yenilənmə, nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi və ictimai məsuliyyət hissinin artırılması nəticə etibarilə vətəndaş və məmur münasibətlərini daha yüksək səviyyəyə çatdırır. Bu, təkcə bugünün siyasəti deyil, gələcəyə yönəlmiş strateji xəttdir.
Zaman keçdikcə bu model daha da təkmilləşəcək və vətəndaşın dövlətə olan etimadı ilə məmurun öz vəzifəsinə olan məsuliyyəti paralel şəkildə artacaq. Çünki bu siyasətin əsasında güc nümayişi deyil, ədalət, xidmət və ləyaqət dayanır.

Nəticə etibarilə, dövlətçilik yalnız idarə etmək deyil, insanı anlamaq və ona xidmət etməyi bacarmaqdır. Bu prinsipi dərk edən sistem inkişaf edir, bu prinsipi yaşayan dövlət isə güclənir.

Ən sonda bir həqiqət var ki, onu unutmaq olmaz: hər kəs bu vətənin bir daşıdır, yəni hər kəs bu vətənin vətəndaşıdır və bu dövlətin dayağıdır.


David Seliverstov

Magen David Azərbaycan İnsan Hüquqları Müdafiə Mərkəzinin rəhbəri