Bəzən tarix böyük şəhərlərdə deyil, ucqar dağların qoynunda doğulan sadə bir insanın taleyində yazılır. 20 may 1949-cu ildə Yardımlının Horavar kəndində dünyaya göz açan Mətləb Mütəllimlinin ömrü də belə talelərdən biridir. Onun həyatı adi fəhlə zəhmətindən başlayaraq xalqın taleyinə təsir edən böyük qərarların verildiyi tribunaya qədər uzanan mənalı bir yol kimi formalaşdı. Bu yol təkcə bir insanın yüksəlişi deyil, bir millətin oyanışının canlı təcəssümüdür.

O, istiqlal uğrunda sözünü deməkdən çəkinməyən, hüququ pozulanların yanında dayanan və onların səsini cəsarətlə ucaldan şəxslərdən biri oldu. 43 istiqlalçı millət vəkilindən biri kimi tarixə düşmək sadəcə bir ad deyil, böyük məsuliyyət və iradə tələb edən bir mövqedir. O dövr elə bir zaman idi ki, susmaq asan idi, danışmaq isə təhlükəli idi. Mətləb Mütəllimli isə təhlükəni deyil, həqiqəti, haqqı və azadlığı seçdi. Bu yolda mübarizəyə qoşuldu.

1980-ci illərin sonlarında başlayan Milli Azadlıq Hərəkatı onun həyatında dönüş nöqtəsinə çevrildi. Meydanlarda səslənən azadlıq çağırışlarını o, parlament tribunasında davam etdirənlərdən biri oldu. 1990-cı il seçkilərində Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin namizədi kimi deputat seçilməsi xalqın ona və haqq mübarizəsində olanlara olan etimadının göstəricisi idi. Həmin illərdə verilən qərarlar Azərbaycanın gələcəyini müəyyənləşdirirdi və o, bu tarixi məsuliyyətin önündə dayananlardan biri oldu. Bu gün istiqlalçı millət vəkili kimi tarixin ön səhifəsində öz yerini tutan simalardandır.

Bu gün də Azərbaycanın müstəqillik tarixi hələ bütün dolğunluğu ilə, geniş miqyası, daxili bağları və dünyada yaratdığı əks-səda ilə birlikdə tam şəkildə qələmə alınmayıb. Halbuki 1988-ci ildə alovlanan Milli Azadlıq Hərəkatı təkcə bir xalqın oyanışı deyildi, eyni zamanda Sovet İttifaqı kimi nəhəng bir sistemin sarsılmasında mühüm və təsirli amillərdən birinə çevrildi. Bu, artıq mübahisə doğurmayan tarixi həqiqətdir.

Həmin mürəkkəb və taleyüklü dövrdə ölkənin azadlıq yolunda atılan hər addımın arxasında cəsarətli insanların iradəsi dayanırdı. O insanlardan biri də Mətləb Mütəllimli idi. O, sadəcə hadisələrin iştirakçısı deyil, bu tarixi dönüşün fəal yaradıcısı, azadlıq ideyasını əməli fəaliyyəti ilə yaşadan simalardan biri kimi yadda qaldı. Yardımlı kimi ucqar bir rayondan çıxaraq istiqlalçı millət vəkilləri sırasında yer almaq onun həyatına xüsusi məna qatdı. Bu fakt bir daha göstərdi ki, azadlıq uğrunda mübarizə yalnız böyük şəhərlərin deyil, ən uzaq kəndlərin də ruhunda yaşayır. Mətləb Mütəllimli həmin iradənin, həmin ruhun daşıyıcısı idi.

1995-ci ildə yenidən parlamentə seçilərək müstəqil dövlətin quruculuğunda fəal iştirak etdi. Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu sahəsində gördüyü işlər onun prinsipial mövqeyinin davamı idi. Daha sonra Sosial Ədalət Partiyasını yaradaraq uzun illər bu siyasi xəttə rəhbərlik etməsi onun mübarizəsinin davamlı olduğunu göstərdi.

Bu gün Mətləb Mütəllimli Azərbaycanın istiqlal tarixində iz qoymuş, azadlıq ideyasını həm sözlə, həm qanunla, həm də mübarizə ilə qoruyan simalardan biri kimi xatırlanır. Onun həyatı sübut edir ki, azadlıq yalnız qazanılmır, həm də qorunur və bu yol hər zaman cəsarətli insanların varlığını tələb edir.

Samir Əsədli