.
2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu öz işinə başladı. Prezident İlham Əliyevin forumun açılış mərasimindəki çıxışı Azərbaycanın multikulturalizm ənənələrini, milli birliyini və beynəlxalq hüquqa sadiqliyini bir daha nümayiş etdirən geniş siyasi mesajlar ehtiva etdi. 2000-dən artıq iştirakçının, 100-dən çox ölkədən 500-dən çox qonağın qatıldığı forum ötən 15 il ərzində mədəniyyətlərarası dialoq sahəsində etibarlı beynəlxalq platformaya çevrilmişdir. Prezidentin çıxışı həm daxili həmrəylik, həm də qlobal ədalət mövzularını əhatə edən çoxqatlı bir nitq kimi diqqət çəkdi.
Multikulturalizm və milli birlik: Azərbaycan modelinin təməli
Çıxışın mərkəzi tezislərindən biri Azərbaycanın çoxəsrlik multikulturalizm ənənələri və cəmiyyətdəki ahəngdarlıq idi. Prezident vurğuladı ki, “multikulturalizm ənənələri, dini və etnik dözümlülük xalqımızın əsrlər boyu yaşatdığı meyarlar olub” və Azərbaycanın sabit inkişafının əsas səbəblərindən biri məhz cəmiyyətdəki harmoniyadır. Bütün etnik qrupların və dinlərin nümayəndələrinin Konstitusiyaya uyğun olaraq bərabər hüquqlara malik olduğunu və “bir ailə kimi” yaşadığını qeyd edən dövlət başçısı, bu birliyin ən parlaq təzahürünün İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə “Dəmir yumruq” ətrafında birləşmə olduğunu xatırlatdı. Bu, milli həmrəyliyin yalnız tarixi ənənə deyil, həm də dövlətin gücünü müəyyən edən mühüm amil olduğunu göstərir.
Ərazi bütövlüyü, beynəlxalq hüquq və ikili standartlar problemi
Prezident çıxışında Ermənistanın 30 illik işğalı dövrünə və beynəlxalq təşkilatların səmərəsizliyinə də toxundu. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi və Ermənistan qoşunlarının dərhal çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamənin 30 il ərzində kağız üzərində qaldığını xatırladan Prezident, Azərbaycanın özünümüdafiə hüququna əsaslanaraq ədaləti bərpa etdiyini bildirdi. O, beynəlxalq sistemin əsas problemlərindən birini ikili standartlar kimi müəyyənləşdirdi: eyni hüquq normalarının bir coğrafiyada sərt, digərində yumşaq tətbiq olunması beynəlxalq hüququn legitimliyini aşındırır. Prezidentin “BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icra mexanizmi” yaradılmalıdır çağırışı bu problemin institusional həllinə yönəlmiş mühüm təklif idi.
Azərbaycanın artan beynəlxalq rolu və dialoqun praktik diplomatiyaya çevrilməsi
Çıxışın son hissəsi Azərbaycanın son 35 ildə əldə etdiyi nailiyyətlərə həsr olundu. Prezident qeyd etdi ki, ölkə bütün uğurlara öz zəhməti sayəsində nail olub, beynəlxalq yardım almadan dağıntı və yoxsulluqdan tərəqqiyə doğru yol keçib. Hazırda Azərbaycanın həm Çin, həm də ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində münasibətlərə malik olduğunu vurğulaması, ölkənin qeyri-sabit regionda sabitlik dayağı kimi qəbul edildiyini göstərir. Forumun özü də bu rolun təzahürüdür: 100-dən artıq ölkədən nümayəndənin bir araya gəlməsi Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq sahəsində qazandığı mövqenin göstəricisidir. Beynəlxalq təşkilatların rəsmiləri də forumun əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirdilər; İƏT-in Baş katibi İsmayıl Ould Şeyx Əhməd forumun “sülhün, təhlükəsizliyin və həmrəyliyin müzakirə olunduğu əsas platformaya” çevrildiyini bildirdi.
Nəticə
Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışı bir tərəfdən Azərbaycanın daxili birliyini və multikulturalizm modelini, digər tərəfdən isə beynəlxalq münasibətlərdə ədalət, suverenlik və bərabərlik prinsiplərinə sadiqliyini əks etdirən ardıcıl siyasi xəttin ifadəsi idi. Çıxışda qaldırılan ikili standartlar tənqidi və BMT qətnamələrinin icra mexanizminə dair təkliflər, beynəlxalq hüququn bərpası və qlobal dialoqun gücləndirilməsi baxımından aktuallığını qoruyur. Forumun özü isə Bakının “Ortaq gələcək naminə dialoq” kimi qlobal gündəlikdə mühüm platformaya çevrildiyini təsdiqləyir.
Əlirza Abdullayev
YAP Yevlax Rayon Təşkilatının fəalı
