Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF13) Bakıda təşkil edilməsi Azərbaycanın beynəlxalq səviyyəli yüksək nüfuzunun bariz nümunəsidir.
Bu Forumda ümumilikdə dünyadakı şəhərlərin hərtərəfli inkişafı üçün xüsusi töhfələr verilir. İlk növbədə maliyyə axını sürətlənəcək. Belə ki, Dünya Bankı, Asiya İnkişaf Bankı və digər böyük donor təşkilatlar forum çərçivəsində ehtiyacı olan ölkələrin ekoloji və sosial mənzil layihələrinə milyardlarla dollar investisiya ayırır. Qlobal tərəfdaşlıq güclənəcək. Çünki nəticədə şəhərlərin rəhbərləri və özəl tikinti nəhəngləri arasında birbaşa əlaqələr qurulur. Bununla yanaşı Forumda Karbon emissiyasını azaldan ekoloji təmiz binaların inşası üçün vahid qlobal standartlar qəbul olunur. İnkişaf etməkdə olan yoxsul ölkələr, inkişaf etmiş dövlətlərin uğurlu şəhərsalma modellərini birbaşa mənimsəyirlər. Forum 17–22 may 2026-cı il tarixlərini əhatə edir. Tədbirin əsas hissəsi və pavilyonlar Bakı Olimpiya Stadionunda yerləşir. 2026-cı ilin 18 may tarixində Bakıda Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının (WUF13) açılış mərasimi keçirilib. Ölkə Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva tədbirdə iştirak ediblər.Cənab Prezident tədbirdə çıxış edib, geniş və məzmunlu nitq söyləyib. Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında yerləşir və hər zaman Şərqin Qərb ilə qovuşduğu məkan olub. Bu, həmçinin ölkəmizin memarlığında əks olunub. Beləliklə, əgər siz Bakıda İçərişəhərin qədim divarları arasında gəzsəniz, sonra bircə küçəni keçsəniz, özünüzü tamamilə müasir mühitdə hiss edəcəksiniz - vaxtilə üç kilometr olmuş Bakı Bulvarı hazırda 15 kilometrdən artıq tanınmış dənizkənarı məkandır.
Daha sonra isə Avropa memarları tərəfindən layihələndirilmiş və tikilmiş XIX əsrə aid binalar var. Bir sözlə, Bakıda, qədimliklə yenilik, tarixi irsimizin qorunması ilə şəhərsalmanın planlaşdırılması və müasirləşdirilməsi zəruriliyi arasında təbii vəhdət mövcuddur. Bu, həqiqətən əcdadlarımızın istedadının bariz nümunəsi, tarixi və memarlıq irsimizi necə qoruduğumuzun təzahürüdür. Şəhərsalma nəinki Bakı, o cümlədən Azərbaycanın bir çox şəhərləri üçün gündəlik əsaslarla işlədiyimiz məsələdir.Bu gün qlobal toplantını təşkil edərək, biz şəhərsalmaya, onun inkişafına, insanların həyatını yaxşılaşdırmaq gündəliyinə və onların özlərini rahat hiss etmələri üçün əhalimizin bütün lazımi şəraitlərlə təmin olunmasına güclü sadiqliyimizi bir daha nümayiş etdiririk. Nəinki Bakı, o cümlədən Azərbaycanın bir çox qədim şəhərləri öz memarlığı ilə fərəhlənə bilər. Mən onlardan bəzilərini qeyd edəcəyəm. Vaxtilə Şirvanşahlar dövlətinin paytaxtı olan və XIV əsrdə yazıb-yaratmış dahi Azərbaycan şairi Nəsiminin doğulduğu yerdə - Şamaxıda 743-cü ildə tikilmiş dünyanın ən qədim məscidlərindən biri var. Bir vaxtlar Atabəylər dövlətinin paytaxtı olan, dahi memar Əcəmi Naxçıvaninin vətəni Naxçıvanda onun tikdiyi XII əsrə aid Möminə xatun türbəsi var. Dünyanın ən qədim şəhərlərindən biri olan, XII əsrdə yaşayıb-yaratmış digər dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin vətəni Gəncə bu gün Bakı kimi inkişaf edir və tarixi simasını qoruyur. Qafqaz Albaniyası dövlətinin paytaxtı Qəbələdə və əsas şəhərlərdən biri olan Şəkidə çoxsaylı tarixi abidələr var. Şəki şəhərinin yaxınlığında yerləşən Kiş kəndindəki kilsə ola bilsin, dünyadakı ən qədim kilsələrdən biridir. Əcdadlarımızın istedadını nümayiş etdirən digər bir misal Lahıc kəndidir. On beş əsr bundan əvvəl kənd yaradılanda insanlar bu gün də işləyən kanalizasiya sistemini və su xəttini çəkmişlər. Demək olar ki, 30 il ərzində işğal altında qalan Qarabağın tacı Şuşa indi sıfırdan yenidən qurulur və onun zədələnmiş qalası bərpa edilib.
Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13) həm təşkilatçılıq miqyasına görə yadda qalan, həm də gələcəyə yönələn əməli töhfələri ilə fərqlənən strateji bir qlobal hadisədir.
Tural İsmayılov
YAP Yevlax rayon təşkilatının sədr müavini