Hər il avqustun 1-nin Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü kimi qeyd olunmasının müstəqil dövlətimiz və xalqımız üçün əhəmiyyəti nədir və bu günün milli həmrəylik üçün nə kimi önəmi var?

Avqustun 1-nin Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü kimi qeyd olunması ölkəmiz üçün təkcə təqvimdə bir tarix deyil, həm də milli kimliyin, dövlətçilik şüurunun və mədəni varisliyin simvoludur. Dil bir xalqın yaddaşıdır. Onun tarixi, düşüncə tərzi, ədəbiyyatı, adət-ənənəsi və dünyagörüşü məhz dildə yaşayır. Buna görə də bu günün dövlət səviyyəsində rəsmi bayram kimi qeyd olunması Azərbaycan dilinə verilən dəyərin, onun qorunması və inkişafına göstərilən dövlət qayğısının ifadəsidir.

Bu günün ən böyük siyasi əhəmiyyəti Azərbaycan dilinin müstəqil dövlət dili statusunu möhkəmləndirməsidir. Azərbaycan dili dövlət idarəçiliyində, təhsildə, elmdə, mediada və ictimai həyatda əsas ünsiyyət vasitəsi kimi çıxış edir. Dilin inkişafı dövlətin suverenliyinin də mühüm göstəricisidir, çünki öz dilinə sahib çıxan xalq öz kimliyini də qoruyur. Avqustun 1-i bu baxımdan həm tarixi yaddaşın, həm də gələcək nəsillərə məsuliyyətin xatırladılmasıdır.

Bu günün qeyd olunması həm də gənc nəslin dilə hörmət ruhunda yetişdirilməsi üçün mühüm bir imkandır. Qloballaşma dövründə xarici təsirlər getdikcə artır, ancaq buna rəğmən ana dilinə bağlılığımız heç bir halda zəifləməməlidir. Ana dilimiz bizi yaşadır, bizim də borcumuz onu göz bəbəyimiz kimi qorumaq və yad dillərin ayağına verməməkdir. Azərbaycan dili yalnız gündəlik həyatda, məişətdə istifadə edilən ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də milli mənsubiyyətin, vətən sevgisinin və mənəvi bütövlüyün təməlidir. Buna görə bu bayram gənclərə dilin yalnız danışıq vasitəsi deyil, həm də milli DƏYƏR olduğunu xatırladır. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan dili Türk dilləri ailəsinin ən zəngin və kamil qollarından biri sayılır. Eləcə də Ortaq Türk əlifbası da əsas etibarilə məhz hazırkı Azərbaycan əlifbasının təməli üzərində yaradılıb, qəbul edilib.

Bu kontekstdə, dil və əlifba bayramının keşməkeşli əlifba keçmişimizi xatırlamaq və Azərbaycan əlifbasının gələcək sabitliyinin və milli yazı mədəniyyətimizin qorunması baxımından da böyük əhəmiyyəti var. Əlifba sadəcə hərflər sistemi deyil, fikrin, elmin, ədəbiyyatın və mədəni irsin daşıyıcısıdır. Müasir Azərbaycan əlifbası xalqımızın qlobal dünyaya açılmasına şərait yaratmaqla bərabər, eyni zamanda, milli dilimizin özünəməxsus səsini, ahəngini və ifadə imkanlarını qoruyur. Bu, maarifçilik və savadlı cəmiyyət quruculuğu üçün də vacibdir. Ona görə də biz artıq müstəqil millət və dövlət kimi bundan sonra əlifbamızın sabitliyini hər zaman qoruyub saxlamalıyıq. İmkan verməməliyik ki, xarici güclər dövlətçiliyimizi qəsb etsinlər, əlifbamızı zorla dəyişdirsinlər, dilimizə məhdudiyyətlər qoysunlar. Bir əsrdə düz dörd dəfə əlifba dəyişməyə məcbur buraxılmağımız artıq həmişəlik olaraq tarixi keçmişdə qalmalıdır. Bu baxımdan, avqustun 1-nin dil və əlifba günü kimi qeyd olunması Azərbaycan xalqı üçün öz dilinə, mədəniyyətinə və dövlət müstəqilliyinə hörmətin təntənəsidir. Bu gün bizə xatırladır ki, dili qorumaq həm keçmişə ehtiram, həm də gələcəyə məsuliyyətdir. Azərbaycan dili yaşadıqca, xalqın ruhu, yaddaşı və milli birliyi də yaşayacaq.

Həmçinin bu günün milli birlik və həmrəyliyimizin təmin edilməsindəki xüsusi rolunu da ayrıca qeyd etməliyik. Avqustun 1-nin Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan dili Günü kimi qeyd olunmasının milli həmrəylik baxımından böyük əhəmiyyəti var. Çünki dil xalqı birləşdirən ən güclü ortaq dəyərdir. Eyni dili danışmaq təkcə ünsiyyət demək deyil. Bu, ortaq yaddaşı, ortaq düşüncə tərzini və ortaq kimliyi paylaşmaq deməkdir. Belə bir günün qeyd olunması cəmiyyətdə BİZ hissini gücləndirir və fərqli bölgələrdən, sosial təbəqələrdən və nəsillərdən olan insanları bir çətir altında, eyni mədəni məkan ətrafında birləşdirir.

Milli həmrəylik üçün bu günün önəmi həm də ondadır ki, Azərbaycan dili Azərbaycançılığın əsas, birləşdirici qüvvəsi kimi hamını eyni dövlətin, eyni tarixin və eyni mədəniyyətin daşıyıcısına çevirir. Məhz bu dil vasitəsilə Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların nümayəndələri təmas qurur, bir-birini daha yaxşı anlayır, ümumi dəyərlər ətrafında birləşir və vətəndaşlıq mövqeyi güclənir. Xüsusilə çoxmədəniyyətli cəmiyyətdə dövlət dilinə hörmət bütün vətəndaşlar arasında qarşılıqlı inamı və həmrəyliyi daha da möhkəmləndirir. Bu günün qeyd olunması həm də milli mədəniyyətin qorunmasına kollektiv məsuliyyət hissini artırır. Bu mənada, Azərbaycan dili milli həmrəyliyimizin bayraqdarıdır.

Azərbaycan dili Günü sadəcə bayram deyil, həm də bir çağırışdır. Bu bayram bir tərəfdən hamımızı dili düzgün işlətməyə - ana dilində yaxşı danışmağa, mükəmməl yazmağa, onu təmiz saxlamağa və zənginləşdirməyə, gələcək nəsillərə daha güclü şəkildə ötürməyə çağırır, digər tərəfdən isə, insanlarımızın vətənpərvərlik hissini sivil və mədəni formada gücləndirir. Ona görə də milli birlik və həmrəylik yalnız emosional bağlılıq deyil, həm də ümummilli məqsədlər, amaclar ətrafında səfərbərlikdir. Ana dilimizə sayğı göstərmək, onu gündəlik həyatda, təhsildə, mediada və rəsmi ünsiyyətdə canlı yaşatmaq milli birliyin praktik ifadəsidir. Bu baxımdan, 1 avqust günü xalqı bir araya gətirən, ortaq kimliyi möhkəmləndirən və milli ruhu gücləndirən simvolik gündür. Ulu Öndər Heydər Əliyevin sözləri ilə desək, tarixin sınaqlarından çıxıb cilalana-cilalana bu günümüzədək gəlib çatan Azərbaycan dili bizim hər birimiz üçün ana laylası kimi əziz və müqəddəsdir. Öz ana dilini bilməyən adamlar şikəst insanlardır.

Əlisahib Hüseynov, Azərbaycan Həmrəylik Komitəsinin sədri