Tarix təkcə sözlərlə, sənədlərlə və ya təqvim səhifələri ilə yazılmır. Bəzən tarix daşlar oyularkən, keçilməz dağlar yarılarkən və asfalta həkk olunan hər kilometrdə bir xalqın qürur dastanına çevrilir. Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolu sadəcə iki coğrafi məntəqəni birləşdirən adi nəqliyyat infrastrukturu, yaxud bəsit bir yol layihəsi deyil. Bu yol – Azərbaycanın Zəfərinin, milli dirçəlişinin, dövlət qüdrətinin və Qarabağa Böyük Qayıdışının canlı, döyünən arterial damarıdır.
2020-ci ilin noyabrında, Vətən Müharibəsinin isti izləri hələ torpaqdan çəkilməmişkən təməli qoyulan bu magistral, düşməndən təmizlənmiş müqəddəs torpaqlarımızda azadlığın və quruculuğun ilk möhtəşəm addımları idi. Şuşaya doğru uzanan bu marşrutun keçdiyi mürəkkəb dağlıq relyef, kəskin qayalıqlar, dərin dərələr və sərt iqlim şəraiti adi baxışla keçilməz, dəfedilməz görünə bilərdi. Lakin Müzəffər Ali Baş Komandanın polad kimi möhkəm siyasi iradəsi, Azərbaycan mühəndisinin, tikinti mütəxəssisinin və fədakar işçisinin gecəli-gündüzlü əməyi Qarabağ dağlarının köksündə əsl müasir mühəndislik möcüzəsi yaratdı. Düşmənin illərlə keçilməz hesab etdiyi sədlər necə darmadağın edildisə, təbiətin yaratdığı çətinliklər də eyni iradə və əzmlə geridə qoyuldu.
17 may 2024-cü il tarixi bu böyük infrastruktur və Zəfər dastanında növbəti unudulmaz, parlaq səhifə kimi yaddaşlara yazıldı. Dövlət başçısı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa yolunda aparılan genişmiqyaslı işlərlə şəxsən tanış olması və bu strateji marşrut üzrə birinci tünelin rəsmi açılışını etməsi təkcə texniki və ya mühəndislik uğuru kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu açılış – Azərbaycan dövlətinin öz iqtisadi gücünə, daxili resurslarına, yüksək texnoloji potensiailına və ən əsası, sarsılmaz dövlətçilik təfəkkürünə olan inamının əyani təcəssümüdür.
Açılışı edilən o birinci tünel sadəcə dağların köksündə açılmış soyuq bir beton keçid deyil. Hər bir parametri ilə beynəlxalq standartlara cavab verən bu qurğu bir neçə həyati və strateji mənaya sahibdir:
Birincisi, bu tünel müqəddəs Şuşamıza gedən yolu mühüm dərəcədə qısaldır, daha təhlükəsiz və rahat edir. İllərlə həsrətində olduğumuz, Müzəffər Ordumuzun qanı və canı bahasına azad etdiyi mədəniyyət paytaxtımıza artıq maneəsiz, sürətli və müasir standartlara uyğun gediş-gəliş təmin olunur. Bu, həm də azad olunmuş ərazilər arasında nəqliyyat əlaqələrinin sıxlaşdırılması deməkdir.
İkincisi, layihənin təməlində dərin strategiya və milli təhlükəsizlik amili dayanır. Sərt qış hava şartlarından, dumanlı dağ aşırımlarından və ehtimal olunan dağ sürüşmələrindən asılı olmayan, ilin hər fəslində, hər bir hava şəraitində fasiləsiz və təhlükəsiz işləyən modern nəqliyyat koridorunun qurulması bölgənin ümumi təhlükəsizlik arxitekturasını daha da möhkəmləndirir.
Üçüncüsü, bu böyük tikinti miqyası Azərbaycan xalqının yaradıcı və qurucu ruhunun nümayişidir. İşğal dövründə erməni vandalizmi nəticəsində bərbad hala salınmış, dağıdılmış yollara, viran edilmiş infrastruktura cavab olaraq, Azərbaycan dövləti bölgədə ən modern, ən etibarlı və davamlı magistral şəbəkəsini sıfırdan inşa edir. Bu, dağıdıcılıqla quruculuq, barbarlıqla sivilizasiya arasındakı fərqin ən aydın göstəricisidir.
Dünən Vətən müharibəsində igid və qəhrəman əsgərlərimizin, zabitlərimizin çətin relyef şəraitində, qan tökərək keçdiyi o dar cığırlar bu gün gen-bol tünellərə, müasir körpülərə və hamar asfalt yollara çevrilir. Prezident İlham Əliyevin azad olunmuş torpaqlara hər bir səfəri, hər bir tünelin, körpünün və ya infrastruktur obyektinin açılışı bütün dünyaya aydın bir mesaj verir: Biz bu torpaqlara təkcə qalib gələrək, ədaləti bərpa edərək dönmədik; biz bu torpaqları əbədi yaşatmaq, çiçəkləndirmək, onu modern dünyamızın öncül bölgələrindən birinə çevirmək və gələcək nəsillərimizə əzəmətli, qürurverici bir irs qoymaq üçün döndük.
Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolu və onun üzərində yerləşən birinci tünel sadəcə bərpa olunan bir nəqliyyat xətti deyil. O, Azərbaycanın Zəfər zirvəsinə, sarsılmaz birliyinə, qüdrətli iqtisadiyyatına və işıqlı gələcəyinə uzanan əbədi yoludur.
Maqsud Suleymanli
YAP yevlax rayon təşkilatının əməkdaşı