Azərbaycan Respublikasının xarici siyasi kursu qlobal geosiyasi arxitekturanın transformasiyası şəraitində regional güc mərkəzindən qlobal gündəliyin formalaşdırılmasında iştirak edən strateji aktora çevrilmək doktrinasına əsaslanır. Prezident İlham Əliyev tərəfindən müəyyən edilmiş hücum diplomatiyası və çoxvektorlu strateji praqmatizm beynəlxalq münasibətlər sistemində milli maraqların maksimizasiyasını və postmünaqişə dövrünün yeni status-kvosunun beynəlxalq hüquq müstəvisində tam legitimliyini təmin etmək hədəfinə yönəlmişdir. Bu strateji arxitekturanın ən mühüm institusional alətlərindən biri kimi çıxış edən parlament diplomatiyası klassik diplomatiyanın "rigid" çərçivələrini kompensasiya edərək, dövlətin "yumşaq güc" resurslarının qlobal miqyasda konversiyasını həyata keçirir.
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova ilə Pan-Afrika Parlamentinin prezidenti Fatih Boutbiq arasında reallaşdırılan yüksək səviyyəli videokonfrans Azərbaycanın xarici siyasətində tətbiq olunan regional hüdudları aşma və Qlobal Cənub konseptual coğrafiyasında institusional lövbərləşmə strategiyasının təzahürüdür.
Bu diplomatik təmas, sadəcə, qanunverici orqanlar arası əməkdaşlıq çərçivəsi ilə məhdudlaşmır, o, BMT-də 54 suveren dövlətlə ən böyük konsolidasiya olunmuş səs blokuna malik olan bir qitənin ali təmsilçilik institutu ilə birbaşa strateji inteqrasiya xəttinin qurulması deməkdir. Müasir dövrdə beynəlxalq təhlükəsizlik təsisatlarının funksional deqradasiyaya uğradığı və beynəlxalq hüququn tətbiqində selektiv yanaşmaların dominantlıq təşkil etdiyi bir şəraitdə, bu miqyasda bir platforma ilə qurulan əlaqələr Azərbaycanın asimmetrik diplomatik təzyiqlərə qarşı xarici sipərini fundamental şəkildə gücləndirir. Hüquqi və BMT Nizamnaməsi müstəvisində isə bu tərəfdaşlıq dövlətin suveren hüquqlarının beynəlxalq legitimlik bazasını genişləndirir. Azərbaycan Respublikası özünün ərazi bütövlüyünü BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə istinadən bərpa etdikdən sonra, postmünaqişə reallıqlarının və trans-regional nəqliyyat-logistika layihələrinin hüquqi arxitekturasını qlobal miqyasda legitimləşdirmək zərurəti ilə qarşılaşmışdır. Pan-Afrika Parlamenti ilə qurulan münasibətlər, həmçinin rəsmi Bakının xarici siyasət fəlsəfəsinin ana xətlərindən birinə çevrilən neokolonializmə qarşı qlobal mübarizə strategiyası ilə tam sinxronluq təşkil edir. Bu ortaq platforma BMT Nizamnaməsinin 2-ci maddəsində təsbit olunmuş dövlətlərin suveren bərabərliyi prinsipinin qorunması üçün kollektiv hüquqi immunitet formalaşdırır.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmış Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin bu prosesdə birbaşa əlaqələndirici mexanizm kimi çıxış etməsi Azərbaycanın qlobal idarəetmədə "gündəlik müəyyən edən" funksiyasını institusionallaşdırır. Qərb mərkəzli bəzi təsisatların qərəzli və revanşist xarakterli preventiv hücumlarını neytrallaşdırmaq baxımından Afrika qitəsinin qanunverici elitası ilə qurulan bu strateji alyans, eyni zamanda Azərbaycanın milli təhlükəsizlik arxitekturasının çoxşaxəli və böhrana davamlı dayanıqlılığını təmin edən fundamental geosiyasi faktordur.
Bəhruz Məhərrəmov,
Milli Məclisin deputatı
