Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası xalqımızın çoxəsrlik dövlətçilik ənənələrinin, müstəqillik uğrunda mübarizəsinin və milli iradəsinin təcəssümü olmaqla, müasir Azərbaycan dövlətinin siyasi, hüquqi və ideoloji əsaslarını müəyyən edən ali hüquqi sənəddir. Hər il noyabrın 12-də qeyd olunan Konstitusiya Günü ölkəmizin müstəqil dövlətçilik tarixində müstəsna əhəmiyyət daşıyan hadisənin – milli Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin ildönümüdür.
1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan qarşısında yeni dövlətçilik sisteminin formalaşdırılması, hüquqi bazanın yaradılması, demokratik institutların qurulması və ölkənin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi kimi mühüm vəzifələr dayanırdı. Müstəqilliyin ilk illərində ölkədə hökm sürən siyasi hərc-mərclik, hakimiyyət böhranı, iqtisadi tənəzzül və Ermənistanın hərbi təcavüzü dövlətçiliyimizi ciddi təhlükə ilə üz-üzə qoymuşdu. Belə mürəkkəb tarixi şəraitdə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanı parçalanmaq və müstəqilliyini itirmək təhlükəsindən xilas edərək ölkədə siyasi sabitliyin, dövlət idarəçiliyinin və hüquqi sistemin əsaslarını formalaşdırdı.
Məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti, qətiyyətli rəhbərliyi və dövlətçilik təcrübəsi sayəsində müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının hazırlanması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1995-ci ilin may ayında Ulu Öndərin sədrliyi ilə Konstitusiya Komissiyası yaradıldı, geniş ictimai müzakirələrdən sonra layihə ümumxalq səsverməsinə çıxarıldı. 1995-ci il noyabrın 12-də keçirilən referendum nəticəsində müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası qəbul edildi, noyabrın 27-də isə qüvvəyə mindi.
Bu tarixi hadisə Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə müstəqil dövlətin hüquqi əsasları möhkəmləndirildi, hakimiyyətin təşkili və bölünməsi prinsipləri müəyyənləşdirildi, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının təminatına, demokratik cəmiyyət quruculuğuna, qanunun aliliyinə və hüquqi dövlət prinsiplərinə möhkəm zəmin yaradıldı.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası öz mahiyyətinə görə xalqın iradəsini, milli suverenliyini və dövlət müstəqilliyini ifadə edir. Əsas Qanunda dövlətin demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar xarakteri təsbit olunmuş, hakimiyyətin mənbəyinin xalq olduğu bəyan edilmişdir. İnsan hüquq və azadlıqlarının ali dəyər kimi tanınması, mülkiyyət hüququnun qorunması, söz və fikir azadlığı, vicdan azadlığı, təhsil almaq, əmək, sosial təminat və digər fundamental hüquqların təsbit edilməsi Konstitusiyanın demokratik mahiyyətini nümayiş etdirir.
Konstitusiyanın qəbulundan sonra ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı hüquqi və institusional islahatlar dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsinə, qanunvericilik bazasının müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasına və demokratik təsisatların inkişafına xidmət etmişdir. 2002-ci il avqustun 24-də, 2009-cu il martın 18-də və 2016-cı il sentyabrın 26-da keçirilmiş referendumlar nəticəsində Konstitusiyaya edilmiş əlavə və dəyişikliklər ölkənin inkişaf proseslərinə, idarəçilik sisteminin təkmilləşdirilməsinə və hüquqi münasibətlərin müasir çağırışlara uyğunlaşdırılmasına yönəlmişdir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik strategiyasının Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi nəticəsində Azərbaycan bu gün regionun ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilmişdir. Siyasi sabitliyin qorunması, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, sosial rifahın yüksəldilməsi, beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi və müasir infrastrukturun yaradılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl və məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş, müstəqil siyasət yürüdən və milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edən dövlət kimi mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Ölkəmizin təşəbbüsü və iştirakı ilə həyata keçirilən beynəlxalq enerji, nəqliyyat və kommunikasiya layihələri Azərbaycanın regional və qlobal əhəmiyyətini artırmış, iqtisadi potensialının genişlənməsinə mühüm töhfə vermişdir.
Azərbaycan dövlətçiliyinin ən mühüm tarixi nailiyyətlərindən biri də ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa edilməsidir. 44 günlük Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər xalqımızın uzun illər davam edən torpaq həsrətinə son qoydu. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş antiterror tədbirləri nəticəsində ölkəmizin bütün ərazisində dövlət suverenliyi tam təmin edildi.
Bu tarixi nailiyyətlər Azərbaycanın Konstitusiyasında təsbit olunmuş dövlətin müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması prinsipinin real həyatda təntənəsini nümayiş etdirir. Azərbaycan xalqı öz milli iradəsini ortaya qoyaraq dövlətçilik tarixinin yeni və şərəfli səhifəsini yazdı. Bu gün üçrəngli bayrağımızın ölkəmizin bütün ərazilərində dalğalanması milli birliyimizin, dövlətimizin gücünün və xalqımızın sarsılmaz iradəsinin ifadəsidir.
Hazırda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında yeni yaşayış məntəqələri, yollar, tunellər, hava limanları, məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial obyektlər inşa olunur. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində doğma yurdlarından didərgin düşmüş vətəndaşlarımızın öz torpaqlarına qayıdışı təmin edilir. Bütün bu proseslər Azərbaycanın iqtisadi gücünün, siyasi iradəsinin və müstəqil inkişaf modelinin göstəricisidir.
Konstitusiyanın əsas prinsiplərindən biri də insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qorunmasıdır. Dövlətin ali məqsədinin insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsi olması Əsas Qanunun humanist mahiyyətini ortaya qoyur. Bu baxımdan hüquqi maarifləndirmənin genişləndirilməsi, vətəndaşların hüquqi mədəniyyətinin yüksəldilməsi, qanunlara hörmət və məsuliyyət hissinin gücləndirilməsi cəmiyyətin inkişafı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Xüsusilə gənc nəslin Konstitusiyamızın mahiyyətini, dövlətçilik tariximizi, milli-mənəvi dəyərlərimizi dərindən mənimsəməsi mühüm vəzifələrdəndir. Vətənə bağlı, hüquqlarını və vəzifələrini bilən, qanunun aliliyinə hörmət edən, milli maraqları hər şeydən üstün tutan vətəndaşların yetişdirilməsi güclü dövlətin gələcəyinin təminatıdır. Bu istiqamətdə təhsil müəssisələrinin, ictimai təşkilatların və siyasi partiyaların üzərinə mühüm məsuliyyət düşür.
Yeni Azərbaycan Partiyası da yarandığı gündən etibarən Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik ideyalarının, müstəqilliyin qorunması və möhkəmləndirilməsi siyasətinin ardıcıl müdafiəçisi olmuşdur. Partiyamız Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə həyata keçirilən islahatları, milli inkişaf strategiyasını və dövlətçilik maraqlarının qorunmasına yönəlmiş siyasəti dəstəkləyir. Konstitusiyaya hörmət, qanunun aliliyinin təmin olunması, vətəndaş həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi və milli maraqların müdafiəsi bu fəaliyyətin mühüm istiqamətlərindəndir.
12 Noyabr – Konstitusiya Günü sadəcə tarixi bir hadisənin ildönümü deyil. Bu gün müstəqilliyimizin hüquqi təminatını, milli dövlətçilik irsimizi, xalqımızın gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətini və suveren inkişaf iradəsini bir daha xatırladır. Konstitusiyamız dövlətimizin hüquqi dayağı, milli birliyimizin və həmrəyliyimizin mühüm təminatlarından biri, müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişafının etibarlı təməlidir.
Əminliklə qeyd edə bilərik ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan bundan sonra da müstəqil dövlətçilik yolunda inamla irəliləyəcək, iqtisadi və siyasi qüdrətini artıracaq, beynəlxalq mövqelərini möhkəmləndirəcək və xalqımızın rifahının yüksəldilməsi istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə edəcəkdir.
Yaşasın müstəqil Azərbaycan!
Yaşasın Azərbaycan dövlətçiliyi!
Zərif Mehtiyeva
YAP Yevlax rayon təşkilatının fəalı