"20 oktyabr Zəngilan şəhəri günü Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında doğma torpaqlara qayıdışın, milli iradənin və quruculuğun rəmzi kimi xüsusi yer tutur. 1993-cü il oktyabrın 29-da Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilən Zəngilan rayonu 2020-ci il oktyabrın 20-də Azərbaycan Ordusunun əməliyyatları nəticəsində azad edildi. Həmin gün Zəngilan şəhəri ilə yanaşı, rayonun bir sıra kəndlərinin azad edilməsi elan olundu. 2023-cü il iyulun 31-də Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 20 oktyabr Zəngilan şəhəri günü kimi təsis edildi".

Newscenter.az xəbər verir ki, bunları politoloq Yusif Bağırzadə deyib. O bildirib ki, Zəngilanın tarixi əhəmiyyəti onun coğrafi mövqeyi, təbii sərvətləri və mədəni irsi ilə sıx bağlıdır:

"Araz çayı boyunca İranla sərhəddə yerləşən, Həkəri, Oxçuçay və Bəsitçay kimi su hövzələri ilə seçilən rayon tarixən kənd təsərrüfatı və nəqliyyat baxımından əhəmiyyətli olub. Ərazidəki orta əsr yaşayış məskənləri, türbələr, məscidlər, körpülər və digər memarlıq nümunələri Zəngilanın zəngin tarixi keçmişini əks etdirir. İşğal dövründə çoxsaylı yaşayış məntəqələrinin və mədəni-dini abidələrin dağıdılması isə bölgənin tarixi irsinə ciddi zərər vurub. Buna görə də bərpa prosesinin mühüm istiqamətlərindən biri təkcə yeni infrastruktur qurmaq deyil, həm də tarixi yaddaşı və mədəni irsi qorumaqdır.

1993-cü ilin oktyabrında Zəngilan əhalisi ağır şəraitdə doğma yurdunu tərk etməyə məcbur oldu. İnsanlar Araz çayını keçərək İran ərazisindən Azərbaycana gəldilər və ölkənin müxtəlif rayonlarında müvəqqəti məskunlaşdılar. Bu hadisə minlərlə ailənin həyatında uzunmüddətli humanitar və sosial nəticələr yaratdı. 2020-ci ildə Zəngilanın azad edilməsi həmin ailələrin doğma torpaqlara qayıdışı üçün yeni imkanlar açdı".

Politoloq qeyd edib ki, bu gün Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində Zəngilanın yenidən qurulması sistemli şəkildə davam edir:

"Ağalı kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi bu prosesin mühüm nümunəsidir. Alternativ enerji mənbələri, rəqəmsal kommunikasiya infrastrukturu, müasir sosial xidmətlər və enerji səmərəli yaşayış evləri kəndin inkişaf modelinin əsas elementləridir. Eyni zamanda, Zəngilan şəhərində yeni yaşayış komplekslərinin inşası, məktəbəqədər və təhsil müəssisələrinin yaradılması, kommunal xidmətlərin qurulması keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışını dəstəkləyir.

Onu da xüsusi olara qeyd edim ki, Zəngilanın gələcək inkişafında nəqliyyat və iqtisadiyyat xüsusi yer tutur. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolu və Horadiz–Ağbənd dəmir yolu layihəsi bölgənin ölkədaxili və beynəlxalq bağlantılarını genişləndirmək potensialına malikdir. Bu infrastrukturun tam gücü ilə fəaliyyət göstərməsi Azərbaycanın şərq-qərb nəqliyyat əlaqələrində mövqeyini möhkəmləndirə, yükdaşımaları artıra və yeni investisiyalar üçün şərait yarada bilər. Kənd təsərrüfatı, turizm və emal sənayesi də rayonun məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsində mühüm rol oynaya bilər.

Odur ki, Zəngilan şəhəri günü keçmişin xatırlanması ilə yanaşı, gələcəyə dair hədəflərin də ifadəsidir deyə bilərik".

Süleyman