Maliyyə Nazirliyinin açıqladığı son məlumatlar Azərbaycanın dövlət borcunun idarə olunmasında müsbət tendensiyanın davam etdiyini göstərir.
2026-cı il oktyabrın 1-nə ölkənin ümumi dövlət borcu 23,9 milyard manat təşkil edib. Bu, ilin əvvəli ilə müqayisədə təxminən 8 faiz azalma deməkdir. Dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti isə 17,3 faiz səviyyəsindədir ki, bu da müəyyən edilmiş 30 faizlik strateji yuxarı həddən xeyli aşağıdır.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam xarici dövlət borcunun azalmasıdır. Hazırda xarici borc 4,51 milyard dollar təşkil edir və ilin əvvəlindən 304 milyon dollar azalıb. Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatlarının 89,4 milyard dollara çatması və xarici dövlət borcunu təxminən 20 dəfə üstələməsi ölkənin maliyyə təhlükəsizliyi baxımından mühüm üstünlükdür.
Digər vacib məqam dövlət borcunun strukturudur. Ümumi borcun təxminən 68 faizi daxili, 32 faizi isə xarici borcun payına düşür. Daxili borclanmanın üstünlük təşkil etməsi xarici valyuta risklərini azaltmaqla yanaşı, milli maliyyə bazarının inkişafı üçün də imkanlar yaradır.
Lakin hesab edirəm ki, dövlət borcunun az olması hələ özlüyündə iqtisadi uğurun tam göstəricisi deyil. Əsas məsələ borcun hansı məqsədlərə yönəldilməsi, onun iqtisadi səmərəliliyi və gələcək nəsillər üçün yaradacağı maliyyə öhdəlikləridir.
Bu baxımdan, dövlət borcunun idarə olunmasında əsas prioritet yalnız borcun azaldılması deyil, eyni zamanda iqtisadi artımı sürətləndirən, qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirən, ixrac potensialını genişləndirən və yeni iş yerləri yaradan layihələrin maliyyələşdirilməsi olmalıdır.
Dövlət borcunun aşağı səviyyədə saxlanılması həm də gələcək iqtisadi risklərə qarşı ölkənin maliyyə manevr imkanlarını artırır. Xüsusilə qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklər və enerji bazarlarındakı dəyişkənlik fonunda bu amil mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın əsas üstünlüyü təkcə az borclanması deyil, həm də borc öhdəliklərini qarşılamaq üçün kifayət qədər maliyyə imkanlarına malik olmasıdır.
Unutmamalıyıq ki, dövlət borcunun səmərəli idarə olunmasının əsas meyarı yalnız onun həcmi deyil, cəlb edilən vəsaitlərin ölkə iqtisadiyyatına qazandırdığı əlavə dəyərdir.
Əyyub Kərimli
İqtisadçı ekspert
Maliyyə Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü